Tag: #Lasy

Najpopularniejsze gatunki drzew natywnych na Islandii

Różnorodność drzew na Islandii jest mocno ograniczona względem Europy kontynentalnej, ale za to gatunki, które dobrze się tam rozwijają, są niezwykle odporne. Ukształtowane przez surowy klimat, silne wiatry i gleby wulkaniczne, drzewa te przystosowały się do przetrwania w warunkach stanowiących wyzwanie dla większości lasów.

Brzoza omszona (Betula pubescens)
Znana jako birki, jest to jedyne rodzime drzewo lasotwórcze na Islandii. Podczas gdy odmiany kontynentalne rosną wyżej, brzoza omszona na Islandii osiąga zazwyczaj mniej niż 2 metry wysokości (6,6 stopy) i ma wiele krzywych pni. Ten zahamowany wzrost jest częściowo spowodowany krzyżowaniem z brzozą karłowatą, a także ekspozycją na trudne warunki środowiskowe. Pomimo niewielkich rozmiarów, brzoza omszona nadal tworzy gęste lasy w osłoniętych obszarach, takich jak Ásbyrgi i niektóre części wschodniej Islandii.

Wierzba (Salix phylicifolia)
Wierzba (gulvíðir) to odporny, lubiący wilgoć gatunek, powszechnie spotykany wzdłuż brzegów rzek i w wilgotnych lasach. Rzadko osiąga wysokość większą niż kilka metrów. Chociaż na Islandii zazwyczaj występuje jako gęsty krzew, może również przekształcić się w niewielkie drzewo. Pomimo niewielkich rozmiarów, doskonale adaptuje się do zmieniających się warunków panujących w kraju.

Brzoza karłowata (Betula nana)
Brzoza karłowata to mniejszy i bardziej odporny krewny brzozy omszonej. Rośnie jako niski, płożący krzew, co pomaga jej przetrwać silne wiatry i trudne warunki panujące na Islandii. Te drzewa islandzkie powszechnie występują na terenach górskich i tundry, doskonale rosnąc w odsłoniętych miejscach. Jesienią brzoza karłowata może przekształcić krajobraz w zachwycającą kompozycję złota i głębokiej czerwieni.

Jarzębina (Sorbus aucuparia)
Jarzębina jest okazjonalnie spotykana w lasach brzozowych na Islandii. Historycznie była ceniona jako „drzewo domowe” w niektórych częściach Europy Północnej i czasami sadzona w pobliżu gospodarstw rolnych. Można ją łatwo rozpoznać po gronach białych kwiatów wiosną i jaskrawopomarańczowo-czerwonych jagodach jesienią.

Osika (Populus tremula)
Obecnie niezwykle rzadka, występująca naturalnie tylko w 6 miejscach.

W rzeczywistości wszystkie te gatunki bardzo często rosną na Islandii jako krzewy, a nie drzewa i żaden z nich nie osiąga dużych rozmiarów. Około 15 metrów to maksymalna wysokość dla brzozy, jarzębiny i osiki, osiągana przez nie w głębokich osłoniętych od wiatru dolinach.

Tak więc las na Islandii wygląda "odrobinę" inaczej niż to, co w Polsce wyobrażamy sobie mówiąc las:

https://maps.app.goo.gl/F7HD3MAvbhLHFMQWA

Najwyższa zmierzona, naturalnie rosnąca brzoza na Islandii miała 14,2 m jesienią 2016 roku. Rośnie w lesie Vaglaskógur w północnej
Islandii:

Zalesienie w momencie rozpoczęcia osadnictwa wikińskiego

Przed osadnictwem pod koniec IX wieku na nizinach Islandii dominowały lasy brzozowe (Betula pubescens Ehrh.) (S. Sigurðsson 1977) - co jest zgodne z klasyfikacją Islandii jako części północnej strefy borealnej (Tuhkanen 1993).
W tamtym czasie powierzchnia lasów szacowana była na 28 000 km², czyli około 27% całkowitej powierzchni lądowej (S. Sigurðsson 1977). 
Stosunkowo wysokie (do 15 m) lasy brzozowe rosły w osłoniętych dolinach, przechodząc w zarośla brzozowo-wierzbowe w kierunku wybrzeża, oraz w kierunku odsłoniętych stanowisk i terenów podmokłych.

Kolor zielony na poniższej mapie:

Doliczając rosnące na większych wysokościach, wystawione na wiatr, mocno skarłowaciałe brzozy (Betula pubescens) i zarośla wierzby (Salix phylicifolia) przechodzące w tundrę wierzbową (Betula nana):

Mniej-więcej kolor żółty na poniższej mapie topograficznej:

możemy policzyć zalesienie jako około 40% powierzchni Islandii w tamtym czasie.

Źródła:
https://perlan.is/articles/iceland-trees

https://skogur-is.manjaro.stefna.is/en/forestry/forestry-in-a-treeless-land/history-of-forests-in-iceland
https://www.visindavefur.is/svar.php?id=4712
https://ias.is/wp-content/uploads/Icelandic_Agricultural_Sciences_21_2008/Spatial-distribution-of-forests-and-woodlands.pdf
https://www.researchgate.net/publication/312220347_Natturulegt_birki_a_Islandi_-_Ny_uttekt_a_utbreidslu_thess_og_astandi_The_natural_birch_woodland_in_Iceland_-_a_new_assessment_on_distribution_and_state
Snorri Sigurðsson 1977: Birki á Íslandi, útbreiðsla og ástand. Skógarmál bls. 146-172. Edda hf, Reykjavík.

Dzisiaj byłem sobie w lesie. Co prawda, prawie się zgubiłem... ale za to grzybów nie znalazłem. 

No dobra, znalazłem. 5 maślaków. Warto było! 

Znalezione w necie, polskie lasy. Wiosna idzie 

Jak to mówią, kto rano wstaje, temu bór daje ;)
Wczoraj, z żoną, doszliśmy do wniosku, że jedziemy na zdjęcia w nowe miejsce, cel - żółwie błotne. Pobudka o 4:00, ogarnięcie się i na parkingu leśnym, który jest oddalony od zakładanego celu zdjęć o kilka kilometrów, jesteśmy po 5 nad ranem. Klamoty w łapę i po jakiś 150 metrach jedno z tych bliższych spotkań z szarymi mieszkańcami lasów.
Niestety warunki oświetleniowe po 5 nad ranem ciężkie i mimo stosunkowo jasnego teleobiektywu - łatwo nie było, a jakoś tak się nie zgadaliśmy z modelami, aby umówić się na lepsze światło.

Przed Państwem ekspertka w zespole pomocniczym ministry klimatu i środowiska.