Strona 43

Wygląda na to, że Mel Gibson poza kontynuacją Pasji mówiącej o zwartwychwstaniu Jezusa Chrystusa planuję również wydać miniserie o chrześcijańskich rycerzach broniących fortec Malty przed Tureckimi hordami.
Nie wiem jak wy ale jaram się.

Kiedy po latach nieobecności wracasz do rodzinnej miejscowości

Pod koniec lat sześćdziesiątych i w latach siedemdziesiątych wizerunek czarownicy zaczął odzwierciedlać ducha epoki. Archetyp tej postaci przekroczył granice stereotypu i banału. Jednym z niedocenianych filmów tego okresu jest Season of the Witch [1] z 1972 roku, wyreżyserowany przez George’a Romero. W centrum opowieści znajduje się młoda gospodyni domowa, żyjąca w konserwatywnym środowisku amerykańskich przedmieść. Spotkanie z miejscową czarownicą staje się dla niej punktem zwrotnym, który prowadzi do osobistej przemiany i zanurzenia się w praktykach magicznych.

Do tej symboliki szybko dołączyli artyści i muzycy, odnajdując w niej własne inspiracje estetyczne i twórcze. Stevie Nicks z zespołu Fleetwood Mac oczarowała publiczność, wprowadzając sabat młodych czarownic do świata scenicznych występów, pełnych skórzanych i koronkowych stylizacji o mistycznym charakterze.

[1] Film „Season of the Witch”, pierwotnie wydany pod tytułem „Hungry Wives”

Fotografia nr 1
Kadr z filmu Hungry Wives (1972), reż. George A. Romero
W przyciemnionym salonie, urządzonym w stylu lat 70., nagi mężczyzna leży twarzą do podłogi u stóp kobiety w czerwonym szlafroku, wykonującej rytuał. Scena emanuje atmosferą tajemnicy i kontroli, kontrastując z domowym, niemal sielankowym wystrojem wnętrza.

W 1973 roku w Japonii powstał animowany film Belladonna of Sadness, będący dziełem niezwykle oryginalnym, brutalnym i pełnym symboliki. Wielu odbiorców uznało go za artystyczne nawiązanie do książki La Sorcière autorstwa Julesa Micheleta z 1862 roku. W tym samym roku ukazał się także film The Wicker Man, inspirowany rzekomymi starożytnymi rytuałami celtyckimi i rozwijającym się wówczas ruchem neopogańskim.

Fotografia nr 2
Reżyser: Eiichi Yamamoto, Belladonna smutku, Japonia, 1973
Psychodeliczny i niezwykle plastyczny film japońskiego reżysera opowiada historię młodej kobiety, która sięga po czarną magię, by zemścić się na mieszkańcach miasta, którzy ją skrzywdzili. To wyrazisty przykład filmowego ujęcia postaci czarownicy.

W Anglii, pod koniec lat siedemdziesiątych i na początku lat osiemdziesiątych, mistyczny i teatralny wymiar tej postaci eksplorowała na scenie Kate Bush. Z kolei Siouxsie Sioux stworzyła charakterystyczny styl muzyczny, łącząc estetykę goth z punkiem, inspirowany wizerunkiem czarownicy. Grace Jones, królowa disco, zachwycała klubową publiczność swoją wyrazistą obecnością i siłą sceniczną. W latach dziewięćdziesiątych Courtney Love przywróciła temat czarów nowemu pokoleniu słuchaczy i widzów. Artystki te działały w różnych gatunkach muzycznych, lecz wszystkie korzystały z estetyki magii, kontrkultury i scenicznego wyrazu przekraczającego schemat.

Fotografia nr 3
Kate Bush wykonuje utwór „Wuthering Heights” (Anglia, 1978)
Urzekająca artystka hipnotyzuje publiczność podczas występu na żywo, emanując aurą tajemnicy i emocjonalnej intensywności. Jej ekspresyjna choreografia i eteryczny głos sprawiają wrażenie, jakby rzucała muzyczne zaklęcie.

W kinie nadal pojawiały się różnorodne wizerunki czarownic. Były to zarówno czarodziejki z fantasy, jak i zmysłowe królowe kina rozrywkowego. W filmie The Craft z 1996 roku nastoletnie outsiderki odkrywają swoje moce i walczą o własną tożsamość. W The Witches of Eastwick: Cher, Susan Sarandon i Michelle Pfeiffer wcielają się w potrójną boginię, a w Hocus Pocus z 1993 roku pojawiają się zabawne i psotne wiedźmy, które zyskały status kultowych postaci.

W 1999 roku nastąpił powrót do korzeni tematyki wiedźm, nawiązujący do Häxan, ale w nowoczesnej formie filmu The Blair Witch Project. Ten przerażający i sugestywnie zrealizowany paradokument zapoczątkował nowy rozdział w kinie grozy związanym z tematyką czarownic. Współcześnie wizerunki czarownic pojawiają się w bardzo różnych gatunkach od musicali i dramatów obyczajowych, po widowiskowe superprodukcje spod znaku DC Comics i Marvela.

Fotografia nr 4
Kadr z filmu The Blair Witch Project (1999), reż. Daniel Myrick i Eduardo Sánchez
Ujęcie oddaje dokumentalny styl filmu i atmosferę narastającego lęku przed niewidocznym zagrożeniem.

Część I:
https://jbzd.com.pl/obr/4163240/od-kina-niemego-do-blair-witch-project-archetyp-czarownicy-w-popkulturze-xx-wieku-vol-1-lata-1900-1960

W ciągu minionego stulecia czarownice wielokrotnie rzucały swój urok na współczesną kulturę, stając się archetypem głęboko zakorzenionym w konwencjach sztuki popularnej i obecnym we wszystkich mediach. Wszystko zaczęło się od Złej Czarownicy z Zachodu, jednej z bohaterek książki Czarnoksiężnik z Krainy Oz, która opuściła zadrukowane strony, by zadebiutować na srebrnym ekranie. Z czasem czarownice przeniknęły także do domowego zacisza, pojawiając się w programach telewizyjnych i komiksach.

W początkach rozwoju kina czarownice często stawały się głównym motywem fabularnym. Po raz pierwszy pojawiły się na ekranie w 1906 roku, gdy Georges Méliès zaprezentował ręcznie barwiony film La Sorcière, eksperymentalne i pionierskie dzieło. W 1922 roku powstał pierwszy naprawdę niepokojący film o tej tematyce Häxan: Witchcraft Through the Ages. Ten niemy obraz, łączący elementy dokumentu i horroru, wyreżyserowany przez duńskiego twórcę Benjamina Christensena, do dziś wzbudza niepokój.

Fotografia nr 1
Kadr z filmu Häxan, reż. Benjamin Christensen, Dania, 1922.
Upiorne czarownice szybujące nad ekranem w niemym obrazie ukazującym obsesyjne przekonania i mroczne wyobrażenia na temat czarów. Film został zakazany w Stanach Zjednoczonych z powodu obecności nagości, sugestywnych scen seksualnych i brutalnych treści.

Podczas gdy Häxan ukazywał brutalne dziedzictwo prześladowań czarownic, Hollywood prezentowało na srebrnym ekranie ich zupełnie odmienny wizerunek. Blade cery, cienkie powieki i aura kokieterii oraz tajemnicy. Ten archetyp wykreowały legendarne gwiazdy kina, takie jak Clara Bow i Theda Bara. Obie aktorki przesuwały i często przekraczały granice społecznych oczekiwań, budując wyraziste ekranowe osobowości.

Najbardziej wyrazisty i trwały portret czarownicy na ekranie pojawił się w 1939 roku wraz z premierą monumentalnego Czarnoksiężnika z Krainy Oz. Film ten, będący adaptacją serii książek L. Franka Bauma, wstrząsnął fundamentami ówczesnej kinematografii i zapoczątkował nową erę. Czerń i biel ustąpiły miejsca kolorowi, a dźwięk i muzyka połączyły się, tworząc kino jako czysty spektakl.

Kilka lat później, w 1942 roku, jasnowłosa Veronica Lake, spoglądająca zza zasłony platynowych loków, zademonstrowała swój komediowy talent w tytułowej roli Jennifer w filmie Ożeniłem się z czarownicą. Jej kreacja zapowiadała narodziny nowego typu ekranowej czarownicy. To kobieta swobodna, żyjąca według własnych zasad, poszukująca miłości i przeznaczenia.

Fotografia nr 2
Kadr z filmu Ożeniłem się z czarownicą, aktorka: Veronica Lake, Stany Zjednoczone, 1942.
W tym hollywoodzkim filmie Veronica Lake wciela się w rolę czarownicy Jennifer, spalonej na stosie w czasach procesów o czary. Wiele lat później powraca, by zemścić się na potomkach mężczyzny, który oskarżył ją i jej ojca.

Kolejną odsłonę postaci czarownicy ukazuje filmowa adaptacja Księgi i świecy z 1958 roku. W tej ekranizacji Kim Novak wciela się w rolę czarownicy o beatnikowskiej aurze, która rzuca miłosne zaklęcia z prowadzonego przez siebie antykwariatu w Greenwich Village. Niedługo po tym kinowy świat ogarnęła prawdziwa obsesja na punkcie czarownic. Uwodzicielskie femme fatale oraz dzikie, nieokiełznane istoty pojawiały się w niezliczonych kultowych produkcjach tamtego okresu. Od klasycznych horrorów klasy B spod znaku New World Pictures po mroczne nimfy pożądania z niezwykle płodnych produkcji brytyjskiej wytwórni Hammer, wizerunek czarownicy nieustannie ewoluował. Fascynował, niepokoił i prowokował.

Fotografia nr 3
Autorka: Gil Elvgren, tytuł: Ridin’ High, Stany Zjednoczone, 1958.
Plakat autorstwa Elvgrena przedstawia zmysłową czarownicę w kabaretkach, siedzącą na miotle umieszczonej sugestywnie między udami. Praca stanowi przykład charakterystycznego dla lat 50. XX wieku przedstawienia wiedźmy jako młodej, atrakcyjnej i silnie seksualizowanej postaci.

W latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych nastąpił prawdziwy wysyp telewizyjnych czarownic. Urzekająca Samantha Stephens z Bewitched oraz jedwabiście gładka Morticia Addams, grana przez Carolyn S. Jones w The Addams Family, stały się ikonami popkultury.

Również w świecie muzyki działo się wiele. Opowieści o czarach inspirowały powolne, ciężkie riffy zespołu Black Sabbath oraz pionierów muzycznego okultyzmu, czyli zespół Coven. Jego charyzmatyczna liderka, Esther „Jinx” Dawson, połączyła tematykę czarownic z teatralnymi formami ekspresji, wykonując utwory podczas rytualnych spektakli scenicznych. Podczas tych widowisk widzowie mogli zobaczyć wszystko, co kojarzy się z magią i czarami: ołtarze ofiarne, pentagramy, efekty dymne i ogniowe.

Fotografia nr 4
Barbara Steele jako księżniczka Asa Vajda w filmie Czarna niedziela (Włochy, 1960).
Film opowiada historię wiedźmy i wampirzycy, która powstaje z grobu, by pomścić swoją śmierć. Wieki wcześniej została oskarżona o czary przez własnego brata, a po powrocie zza grobu zaczyna prześladować jego potomków.

Rozpoczyna się kolejna wojna, znowu ucierpią niewinni. Pamiętajmy, by czerpać naukę z pomyłek w przeszłości.