To niewielkie państewko w Azji Północnej, istniejące w latach 1665-1674. Jaxa miała stolicę w Ałbazino i leżała nad rzeką Amur, na pograniczu Rosji i Chin dynastii Qing. Zamieszkiwali ją polscy i rusińscy uchodźcy z Carstwa Rosyjskiego oraz miejscowe ludy Ewenków i Dagurów. Założył ją polski szlachcic, Nicefor Czernichowski, wraz ze swoimi ludźmi.
Nazwa Jaxa pochodziła od drewnianej twierdzy zbudowanej przez Czernichowskiego na miejscu zniszczonego przez Chińczyków Albazino. Nazwa twierdzy z kolei pochodziła od herbu rodziny założycieli - Gryfa.
Czernichowski przez lata umiejętnie lawirował między Rosją a Chinami, dzięki czemu utrzymał niezależność. Co ciekawe, w komunikacji z Czernichowskim rząd chiński posługiwał się również językiem polskim.
Jaxa istniała do 1674 roku, kiedy to ponownie włączono ją do Rosji.
