Strona 13

W Japonii zniknięcie z własnego życia jest nie tylko możliwe, ale i całkowicie legalne. Zjawisko to znane jest jako jõhatsu, co tłumaczy się jako "wyparowanie". Odnosi się do osób, które decydują się zniknąć z pracy, rodziny i kręgów społecznych bez pozostawiania śladu. Według BBC, dziesiątki tysięcy Japończyków znika po cichu każdego roku, często z powodu wstydu, długów, przemocy domowej lub przytłaczającej presji społecznej.

Aby umożliwić sobie taką ucieczkę, wielu z nich zwraca się do wyspecjalizowanych firm zwanych yonige-ya lub "fly-by-night". Firmy te działają dyskretnie, często w środku nocy, pomagając klientom w przeprowadzce bez powiadamiania kogokolwiek. Według VICE Japan, usługi mogą obejmować pakowanie rzeczy, znajdowanie nowych mieszkań, usuwanie cyfrowych śladów, a nawet pomoc w tworzeniu nowych tożsamości. Niektóre firmy posuwają się nawet do inscenizowania fałszywych scenariuszy, aby uniknąć podejrzeń, takich jak udawanie kupujących meble lub pracowników dostawczych.

Zgodnie z prawem, dorośli w Japonii mają prawo do prywatności i swobody przemieszczania się. Oznacza to, że o ile nie ma dowodów przestępstwa, policja nie ściga zaginionych osób, które dobrowolnie opuściły dom. Rodziny są często pozostawione w ciemności, bez możliwości prawnego odnalezienia swoich bliskich. Według Japan Today, ta luka prawna pozwala branży jōhatsu działać na widoku, oferując drugą szansę tym, którzy czują się uwięzieni przez okoliczności.

Shimenawa (jap. 標縄, 注連縄, 七五三縄 „obejmująca lina”) – w religii shintō święta lina, sznur spleciony lewoskrętnie ze słomy ryżowej, którego zadaniem jest wskazanie miejsc obecności bogów (kami), zaznaczanie granic świętych, czczonych miejsc, ochrona chramów. Do liny doczepiane są często zygzakowato złożone paski, wstążki papieru - shide ( 紙垂, 四手).

„Jej głos stawał się coraz cieńszy, jak płacz wiatru; potem rozpłynęła się w jasnej, białej mgle… Już nigdy jej nie widziano.”
 
- Lafcadio Hearn, Yuki-Onna, w Kwaidan (1904).

Yuki-onna (śnieżna kobieta) to eteryczny duch zimy z japońskich opowieści. Opisywana jest jako wysoka, blada jak świeży śnieg, o długich czarnych włosach i oczach zimnych jak lód. Pojawia się podczas zamieci na górskich przełęczach i leśnych traktach. Jej oddech dosłownie mrozi krew w żyłach. W wielu wersjach jednym tchnieniem odbiera ciepło i życie zagubionym wędrowcom, zostawiając ciała bez śladów poza śnieżnym pyłem. Legendy z epoki Edo malują ją jako byt ambiwalentny. Bywa okrutną zabójczynią, która zwabia do chaty w czasie zadymy śnieżnej i znika o świcie. Bywa też kochanką lub małżonką, uratowany mężczyzna ocaleje dzięki litości Yuki-onny pod warunkiem, że nigdy nikomu o niej nie opowie. Gdy jednak złamie przysięgę, żona odsłania prawdziwą naturę i znika w tumanach śniegu, czasem oszczędzając go ze względu na dzieci.

Ten wachlarz wariantów od bezdusznej upiorzycy po kruchą strażniczkę zimy sprawił, że Yuki-onna stała się metaforą chłodu i piękna, kuszącej obcości i niebezpieczeństwa natury. W opowieściach ludowych trzyma się progów domów i papierowych drzwi, wpatruje w lampion, prosi o kubek gorącej sake. W innych snuje się nad zaspami, zostawiając ślady, które nagle urywają się nad przepaścią. Od końca XIX wieku, gdy jej postać trafiła do spisów i literatury (m.in. do zbiorów opowieści grozy i późniejszej mangi), Yuki-onna stała się ikoną zimowego yōkai [1]. Jest również obecna w szkolnych anegdotach i dramatach telewizyjnych. Co niejednokrotnie mąci w wyobraźni turystów patrzących na nawiane pola. Gdyż to właśnie na ich skraju, na granicy światła i zamieci, najłatwiej ją spotkać.

[1] Pojemne japońskie określenie na istoty nadnaturalne: demony, duchy, potwory, zmiennokształtne zwierzęta i niezwykłe zjawiska. Słowo łączy znaczenia czarujący/nadzwyczajny. 

Przykłady przedstawień oraz inspiracji w pop-kulturze (filmy, anime/manga i gry wideo): 

- The Snow Woman / Kaidan Yukijorō (1968): pełnometrażowa wersja historii Yuki-onna w reż. Tokuzō Tanaki.
- Nurarihyon no Mago / Nura: Rise of the Yokai Clan: postać Tsurara Oikawa (Yuki-onna) jako stała bohaterka.
-Nioh (Team Ninja): Yuki-onna jako boss w misji „Falling Snow”. 
-Pokémon Froslass (Yukimenoko): projektowo i w opisach Pokedexu nawiązuje do Yuki-onna.