Ukraińskie ataki na rosyjskie rafinerie w ostatnich dwóch tygodniach znacząco wpłynęły na dostępność paliwa w Rosji, tworząc problemy zarówno dla cywilów, jak i potencjalnie dla wojska. Według najnowszych danych, Ukraina wyłączyła z działania około 17-21% rosyjskich mocy rafineryjnych[eaworldview +2].
Kluczowe wydarzenia z ostatnich 14 dni
5 września: Ukraińskie drony zaatakowały największą rafinerię Rosneft w Riazaniu (180 km od Moskwy), trafiając w główny blok przeróbki ropy ELOU-AVT-6 o zdolności 6 mln ton rocznie[kyivindependent]. To była już druga seria ataków na ten zakład w ciągu miesiąca.
3-4 września: Kontynuowano ataki na rafinerie w Krasnodarze i Syzranie[aljazeera]. Władimir Putin po raz pierwszy oficjalnie przyznał, że Rosja boryka się z niedoborami gazu[kyivindependent], choć nie wspomniał o ukraińskich atakach jako przyczynie.
28 sierpnia: Zaatakowano rafinerię Afipsky w Kraju Krasnodarskim oraz rafinerię Kuibyshevsky koło Samary, która całkowicie wstrzymała przyjmowanie ropy[isans].
Wpływ na dostępność paliwa wojskowego
Mimo znaczących uszkodzeń infrastruktury rafineryjnej, wpływ na bezpośrednie zaopatrzenie wojsk rosyjskich w paliwo pozostaje ograniczony z kilku powodów:
Struktura zużycia paliwa: Rosyjskie siły zbrojne używają głównie oleju napędowego (diesel), podczas gdy ataki na rafinerie najbardziej wpłynęły na produkcję benzyny. Rosja produkuje znacznie więcej oleju napędowego niż potrzebuje krajowo - produkcja przewyższa zapotrzebowanie dwukrotnie[themoscowtimes].
Logistyka wojskowa: Większość zakładów dotkniętych atakami to rafinerie zorientowane na rynek krajowy lub eksport, a nie te bezpośrednio zaopatrujące wojsko[isans]. Jednak ukraińskie siły zaatakowały również kluczowe obiekty logistyczne, takie jak stacja pompowa oleju napędowego w obwodzie briańskim o zdolności 10,5 mln ton rocznie, która zaopatruje rosyjskie siły zbrojne[kyivindependent].
Ekonomiczne i polityczne konsekwencje
Kryzys paliwowy: Ceny hurtowe benzyny wzrosły o ponad 50% od początku roku, osiągając rekordowe 82 380 rubli (1000 USD) za tonę[themoscowtimes]. W odpowiedzi rząd przedłużył zakaz eksportu benzyny do końca października 2025[tass].
Niedobory regionalne: Problemy z zaopatrzeniem dotknęły liczne regiony, w tym okupowane terytoria Ukrainy - obwody ługański i chersoński zgłaszają niedobory benzyny premium AI-92 i AI-95[understandingwar +1].
Presja społeczna: Kolejki na stacjach benzynowych i racjonowanie paliwa w niektórych regionach tworzą niepożądane napięcia społeczne, które Kreml musi brać pod uwagę[atlanticcouncil].
Chociaż ukraińskie ataki na rafinerie nie spowodowały jeszcze bezpośredniego kryzysu paliwowego dla rosyjskiej armii, znacząco zwiększyły koszty wojny i stworzyły presję ekonomiczną na system rosyjski. Długotrwałe kontynuowanie tych ataków może w przyszłości poważniej ograniczyć zdolność Rosji do finansowania inwazji na Ukrainę.
