4
Wczoraj zmarł Michaił Gorbaczow. Pierwszy przywódca ZSRR, który nie uczestniczył w II wojnie światowej, bo był za młody i pierwszy przywódca ZSRR, który miał wyższe wykształcenie zdobyte w normalnym trybie. W 1985 rozpoczął on Pierestrojkę, czyli przebudowę ZSRR. Miała to być reforma polegająca na uzdrowieniu państwa i demokratyzacji życia publicznego, gdy jednak Gorbaczow poluzował mechanizmy terroru Związek Radziecki się rozpadł. Gorbi 8 grudnia 1991 podpisał Porozumienie Białowieskie, które formalnie zlikwidowało ZSRR.

Chciałbym opowiedzieć o utworze, który też dorzucił swoje dwa grosze do upadku komuny - utwór zespołu Kino - Peremen (Zmiany). Piosenka została napisana w 1985, a więc zanim pierestrojka ruszyła z kopyta. Nie była polityczna, to takie ogólne liryczne pierdolenie, które można interpretować na wiele sposobów. Również autor piosenki wskazał, że gdy ją pisał, nie miał na myśli polityki. Pierwsza zwrotka i refren brzmią tak: 

Zamiast ciepła zielone szkło, 
Zamiast ognia dym.
Dzień zostaje wyrwany z siatki kalendarza. 
Czerwone słońce spala się na popiół, wraz z nim płonie dzień. 
Na płonące miasto pada cień.

Nasze serca potrzebują zmian, 
nasze oczy potrzebują zmian, 
w naszym śmiechu i naszych łzach, 
w naszym pulsie i żyłach. 
Zmiany! Czekamy na zmiany

 W tym okresie jednak Gorbaczow zaczął wprowadzać Przebudowę (Pierestrojkę) Związku Radzieckiego. Ludzie radzieccy przyzwyczajeni do propagandy, wyszukiwali się w każdym tekście drugiego dna. Dla nich tytułowa "Zmiana", to żądanie przeprowadzenia głębokich reform w ZSRR. 

Podobne procesy były w Polsce, przykładowo neutralna politycznie piosenka "Telefony" Republiki została zrozumiana przez ludzi jako piosenka o podsłuchach. Nawet po upadku komuny Grzegorz Ciechowski zaprzeczał, aby miała ona cokolwiek wspólnego z polityką.

Oliwy do ognia dolał film radziecki film Assa z 1987 r., gdzie wystąpił Wiktor Coj (wokalista zespołu Kino), grając samego siebie. W filmie wbrew wytycznym urzędnika, Coj wszedł na scenę i zaśpiewał "Peremen". Było to rewolucyjne z dwóch przyczyn: raz, w oficjalnym radzieckim filmie wskazano, że można olać wytyczne urzędasa, a dwa pojawił się muzyk, który wcześniej był zakazany.

W ten sposób piosenka zdobyła duże zasięgi, stała się hymnem pierestrojki i reform w ZSRR, a później wyzwolenia spod Związku Radzieckiego. Była grana w czasie protestów w Rosji w 1991, 1993, 2011 (zarówno przez zwolenników jak i przeciwników Putina), na Euromajdanie w Kijowie w 2013/2014 czy na Białorusi w 2020.

Sam Wiktor Coj zginął w wypadku samochodowym w 1990. Przypadeg?
0.069634914398193