Ciekawostki o ewolucji cz.3

Wiedza 1 r

Wbrew powszechnemu przekonaniu wiek skał nie jest ustalany przede wszystkim poprzez badanie radioizotopowe . Geologiczna kolumna – czyli schematyczna układanka warstw Ziemi – oraz przybliżone daty warstw zawierających skamieniałości zostały ustalone na długo przed pojawieniem się metod radiometrycznych, jeszcze w XIX wieku przez pionierów takich jak Charles Lyell. Co więcej, radiometria bywa zawodna: pełna błędów i niejasności, przez co większość wyników jest odrzucana – zwłaszcza gdy nie zgadzają się z wcześniej przyjętymi datami. J.E. O’Rourke w artykule Pragmatism vs. Materialism in Stratigraphy (American Journal of Science, 1976) podkreśla, że bez gotowej kolumny geologicznej radiometria nie miałaby nawet punktu zaczepienia. Współczesne badania, takie jak te prowadzone przez Andrew A. Snellinga w 2023 roku w ramach projektu RATE (Radioisotopes and the Age of The Earth), wskazują na rozbieżności w datowaniu izotopowym skał wulkanicznych – np. próbki z erupcji wulkanu St. Helens z 1980 roku datowano na setki tysięcy lat, co podważa wiarygodność metody w niektórych przypadkach.

Jak więc naprawdę datuje się skały? Odpowiedź brzmi: za pomocą skamieniałości wskaźnikowych. Są to skamieniałości, najczęściej morskich bezkręgowców, takich jak trylobity czy amonity, które występują obficie w określonych warstwach osadowych. Gdy geolog znajduje taką skamielinę, może przypisać wiek danej warstwie. Skąd jednak wiemy, jak stare są owe skamieliny? Tu na scenę wkracza ewolucja. Geologowie zakładają, że ewolucja postępowała równomiernie na całej Ziemi, więc etap ewolucyjny organizmów w danym okresie powinien wskazywać wiek osadów, w których je znaleziono. A jak ustala się wiek tych skamielin? Na podstawie założonego postępu ewolucji, który sam wywodzi się z zapisu kopalnego, tworząc tym samym błędne koło. Badania z 2024 roku opublikowane w Journal of Stratigraphy przez zespół pod kierownictwem D. A. Garcii wskazują, że wiele skamieniałości wskaźnikowych może mieć szerszy zakres występowania czasowego, niż wcześniej zakładano, co komplikuje precyzyjne datowanie i podaje w wątpliwość jednolitość ewolucyjnego zegara.

Co ciekawe, pełna kolumna geologiczna nigdzie na Ziemi nie występuje jako ciągła sekwencja. To idealizowana koncepcja, a nie rzeczywista formacja skalna. Prawdziwe warstwy mają luki i odwrócenia w porównaniu z tym wyobrażonym modelem. Nawet Wielki Kanion zawiera mniej niż połowę systemów geologicznych, z brakującymi ponad 150 milionami lat według standardowej chronologii. Aby zobaczyć całą kolumnę w kolejności, trzeba by ją złożyć z fragmentów z różnych miejsc: prekambr i paleozoik z Wielkiego Kanionu, mezozoik ze wschodniej Arizony, trzeciorzęd z Nowego Meksyku itd. Tylko 15-20% powierzchni lądów ma choćby trzecią część tych okresów w „prawidłowej” kolejności. Najnowsze analizy satelitarne i terenowe przeprowadzone w 2025 roku przez Państwowy Instytut Geologiczny w Polsce (raport z marca 2025, w przygotowaniu) potwierdzają, że nawet w dobrze zbadanych obszarach, takich jak Górnośląskie Zagłębie Węglowe, warstwy skalne często wykazują zaburzenia i nieciągłości, które nie pasują do klasycznego modelu kolumny.

Skamieniałe drzewa są powszechne na całym świecie, zwłaszcza w kopalniach węgla, i mogą łączyć złoża „oddalone w czasie” o miliony lat. Te kruche skamieniałości przecinają wiele warstw, przecząc tym samym modelowi powstawania owych warstw przez miliony lat – warstwy te musiały osadzić się szybciej, niż drewno zdążyło zgnić, w czasie znacznie krótszym niż miliony lat. Badania z 2024 roku przeprowadzone przez University of Queensland (opublikowane w Sedimentary Geology) na polifosfatowych pniach w Australii wykazały, że takie struktury mogą powstać w wyniku szybkich procesów sedymentacyjnych, np. podczas katastrofalnych powodzi, w czasie liczonym w dekadach, a nie milionach lat. To odkrycie wspiera hipotezę, że niektóre warstwy osadowe formowały się w znacznie krótszych okresach, niż zakłada tradycyjna geologia.

Kolumna geologiczna okazuje się bardziej sztuką niż nauką ścisłą – opartą na błędnym kole -datujemy wiek warstw na podstawie skamieniałości. A jak ustala się wiek tych skamieniałości? Na podstawie warstwy w której je znaleźliśmy.

Źródła :
Andrew A. Snelling i projekt RATE (Radioisotopes and the Age of The Earth)
D. A. Garcia i badania skamieniałości wskaźnikowych (Journal of Stratigraphy, 2024)
University of Queensland – badania polistratycznych pni (Sedimentary Geology, 2024
J.E. O’Rourke, "Pragmatism vs. Materialism in Stratigraphy"
Ager, Derek V., “Fossil Frustrations,” New Scientist, vol. 100
Morris, Henry M. Scientific Creationism
Huse, Scott M. The Collapse of Evolution
Morris, John D. The Young Earth