6
Ostatnie słowa niektórych rzymskich cesarzy
„Czy dobrze odegrałem swoją rolę w farsie życia?” — August
(Swetoniusz, Życie Augusta)

August, dawniej znany jako Oktawian, był pierwszym z długiej linii cesarzy rzymskich. Przypisuje mu się umocnienie Cesarstwa po wojnach domowych, które wybuchły po śmierci Juliusza Cezara. Kolejne podboje Oktawiana i pokonanie Antoniusza i Kleopatry dały mu wpływy i władzę w Rzymie. Otrzymał wyłączną władzę bez sprzeciwu.

Starożytni historycy, tacy jak Swetoniusz i Tacyt, mocno sugerują, że August udawał łagodnego cesarza, który niechętnie sprawował wszystkie te uprawnienia. August wydawał się popierać Republikę, poprzednią formę rządów, i twierdził, że ostatecznie przywróci Republikę Rzymowi. Jednak przez cały czas sprawowania władzy August nigdy nie zwrócił władzy Senatowi, ale nadal rządził, twierdząc, że robi to, co najlepsze dla ludu i Imperium.

Chociaż Rzym rzeczywiście odniósł sukces pod rządami Augusta, jego pozorna niechęć do sprawowania władzy była po prostu farsą. August był bardzo zainteresowany utrzymaniem swojej władzy. Jego żmudne wysiłki w celu zabezpieczenia linii sukcesji dowodzą, że pragnął zachować władzę w swojej rodzinie.

August dorósł i na łożu śmierci, historyk Swetoniusz twierdzi, że August nieustannie pytał, czy w Imperium są jakieś niepokoje. Zadowolony z odpowiedzi, że jest pokój, w końcu poprosił o lustro i poprawił swój wygląd. Następnie, Swetoniusz mówi, że August wezwał swoich przyjaciół i zapytał ich, czy dobrze odegrał farsę życia? I jeśli tak, powinni mu przyklasnąć. Dlatego August w końcu zrezygnował z fasady i opuścił scenę życia, przy aplauzie udanego Imperium.
Ostatnie słowa niektórych rzymskich cesarzy
„Pozostawiasz zachodzące słońce, by zabiegać o wschodzące słońce”. —
Tyberiusz (Tacyt, Roczniki)

Tyberiusz był drugim cesarzem rzymskim i pasierbem Augusta. On również sprawiał wrażenie niechętnego cesarza, ale ostatecznie jego panowanie okazało się o wiele bardziej gorzkie. Tyberiusz wydawał się bardzo gardzić swoją rolą w linii cesarzy rzymskich.

Tyberiusz był bohaterem wojennym i wykorzystał swoje wojskowe doświadczenie, by rządzić Rzymem. Początkowo rządził umiarkowanie i pomógł Rzymowi zwiększyć skarbiec do najwyższego poziomu, jaki kiedykolwiek osiągnął. Podczas swojego panowania Tyberiusz doświadczył wielu zdrad i nieszczerości ze strony przyjaciół i członków Senatu. Niektórzy członkowie jego rodziny zostali potajemnie zamordowani w walce o sukcesję, a własny syn Tyberiusza stracił życie jako ofiara tego spisku.

Ostatecznie Tyberiusz postanowił opuścić Rzym i udać się na Capri. W Rzymie pozostawił swojego przyjaciela Sejana na czele. Podczas gdy Tyberiusz przebywał na Capri, Sejan planował przejęcie władzy i cenzurował komunikację z Tyberiuszem na Capri. W końcu nadszedł czas, gdy Tyberiusz dowiedział się o oszustwie Sejana i kazał go stracić. Po tym wydarzeniu Tyberiusz miał nowego prawą rękę, prefekta pretorianów Makrona.

Pod koniec panowania Tyberiusza, gdy zdrowie Tyberiusza podupadało, Makro zaczął podejmować działania wspierające Kaligulę, jego przyszłego następcę. Wtedy Tyberiusz upomniał Makrona: „Pozostawiasz zachód słońca, aby zalecać się do wschodzącego słońca”. Rzeczywiście, Makro opuścił Tyberiusza, aby „ubiegać się” o przyszłego cesarza.

W kolejnym akcie zdrady, starożytni historycy plotkują, że Makro udusił Tyberiusza poduszką. Później został podejrzanie faworyzowany przez Kaligulę, który zajął miejsce Tyberiusza jako cesarz.
Ostatnie słowa niektórych rzymskich cesarzy
„Ojej, narobiłem bałaganu”. — Klaudiusz
(Seneka, Apocolocyntosis)

Klaudiusz był czwartym cesarzem rzymskim. Jego rówieśnicy bardzo go niedoceniali z powodu nieatrakcyjnego wyglądu, niezdarności i chorowitego ciała. Jego rodzina trzymała go w ukryciu przez większość życia, więc większość czasu spędzał na nauce. Napisał wiele książek, które niestety zaginęły w czasie, w tym historie, argumenty polityczne i książkę o grze w kości.

Kiedy Kaligula, cesarz rzymski przed Klaudiuszem, zmarł, żołnierze znaleźli Klaudiusza ukrywającego się i drżącego za zasłoną. Żołnierze ogłosili go cesarzem, myśląc, że mogą wykorzystać Klaudiusza jako marionetkowego cesarza, ponieważ uważano go za powolnego i głupiego. Jednak podczas swojego panowania Klaudiusz okazał się bardzo inteligentny i odmówił podporządkowania się żołnierzom. Szybko poczuł się komfortowo ze swoją nowo zdobytą władzą i często był dość bezlitosny w swojej polityce.

Ostatecznie Klaudiusz został prawdopodobnie otruty przez żonę lub eunucha; podano mu grzyby, które spowodowały problemy jelitowe. Według Seneki, rzymskiego pisarza i satyryka, Klaudiusz zbrukał się i jęknął: „ojej, ojej, chyba narobiłem bałaganu”. Można to interpretować na dwa sposoby: jeden sposób jest taki, że Klaudiusz dosłownie się zbrukał, lub alternatywnie, stało się tak dlatego, że jego panowanie zakończyło się bałaganem. Został oszukany przez najbliższych, więc jego imperium pozostało w stanie niekontrolowanym.
Ostatnie słowa niektórych rzymskich cesarzy
„Och, jakiż artysta umiera we mnie!” — Neron
(Suetonius, Life of Nero)

Neron miał jedną z najbardziej ostentacyjnych i nieskrępowanych osobowości wśród rzymskich cesarzy. Miał niegasnący gust do sztuki i rozrywki, co często było interpretowane jako skandaliczne przez wyższą klasę społeczną. Od rzymskich cesarzy oczekiwano, że będą godnymi jednostkami, które będą reprezentować klasę rządzącą i przyzwoitość Rzymu.

Jednak Neron lubił stawiać siebie w centrum rozrywki. Brał udział w konkursach muzycznych, w tym w Olimpii w Grecji, i finansował amfiteatry w całym Cesarstwie Rzymskim. Aktorstwo, śpiew, poezja i muzyka to wszystko praktyki, które przyciągały Nerona, ale oddalały go od wyższych klas Rzymian, ponieważ te zajęcia były zazwyczaj kojarzone z niewolnikami i zwykłymi ludźmi.

Inna opowieść o fascynacji Nerona artystyczną ekstrawagancją wiąże się z fałszywą plotką, że podczas gdy Rzym płonął, a w mieście szalały pożary, Neron patrzył i grał na skrzypcach. Scena wielkiego pożaru stanowiła fantastyczne tło dla jego występu.

Niechęć klasy senatorskiej do Nerona ostatecznie wzrosła do takiego stopnia, że został skazany na śmierć jako wróg państwa. Neron uciekł z miasta, ale gdy armia go ścigała, postanowił popełnić samobójstwo zamiast dać się pojmać. Miał zostać stracony jak niewolnik. Zanim sam siebie zabił, Neron opłakiwał śmierć swojego potencjału artystycznego, wierząc, że jest darem dla sztuki.
Ostatnie słowa niektórych rzymskich cesarzy
„Co robicie, towarzysze? Ja jestem wasz, a wy jesteście moi!” —
Galba (Swetoniusz, Życie Galby)

Galba był pierwszym cesarzem w Roku Czterech Cesarzy. Galba, Othon, Witeliusz i Wespazjan byli cesarzami w tym niezwykle niestabilnym roku 69 n.e. Poza Wespazjanem, każdy z nich sprawował władzę tylko przez kilka miesięcy, zanim został obalony. Galba był pierwszy i ponieważ nie było jasnej sukcesji po Galbie, jego pozycja natychmiast została zakwestionowana.

Galba wykorzystał siłę armii, aby przejąć władzę w Rzymie. Kiedy Neron popełnił samobójstwo, Galba wykorzystał wsparcie gwardii pretoriańskiej, aby przejąć kontrolę. Gwardia pretoriańska była grupą żołnierzy, którzy pracowali jako osobista straż przyboczna cesarzy rzymskich. Dzięki ich wsparciu jednostki miały większe szanse na powodzenie w próbach zdobycia władzy.

Jednak postawa Galby wobec rządów ostatecznie sprawiła, że stracił poparcie gwardii pretoriańskiej. Galba był nieskutecznym przywódcą, ponieważ zaniedbywał swoje obowiązki, zwłaszcza w stosunku do armii. Zazwyczaj żołnierze otrzymywali pokaźną sumę, gdy wprowadzano nowego cesarza, ale Galba zapomniał lub zaniedbał to zrobić. Następnie był nieostrożny w czystkach, zabijając ludzi, którzy mu zagrażali i skutecznie zrażając resztę żołnierzy, co doprowadziło do buntów.

Gwardia pretoriańska i wielu innych żołnierzy zwróciło swoje poparcie ku innemu generałowi, Othonowi, który zamordował Galbę i został cesarzem. Kiedy żołnierze przyszli po Galbę, aby go stracić, historyk Swetoniusz sugeruje, że Galba mógł powiedzieć: „Co robicie, towarzysze? Ja jestem wasz, a wy jesteście moi!”. Następnie próbował przekupić ich pieniędzmi, ale jego wysiłki spełzły na niczym. Żołnierze, którzy kiedyś byli jego najbliższymi przyjaciółmi i którzy pomogli mu zdobyć władzę, stali się jego zgubą.
Ostatnie słowa niektórych rzymskich cesarzy
„Ojej, chyba staję się bogiem!” – Wespazjan (Swetoniusz, Życie Wespazjana)

Rządy Wespazjana oznaczały koniec bałaganu 69 r. n.e. i nowy początek dla dynastii Flawiuszów. Pomógł Rzymowi naprawić się i odbudować po wojnach domowych. Słynne prace budowlane, takie jak Koloseum, Kapitol i Świątynia Pokoju, zostały rozpoczęte lub odrestaurowane za czasów Wespazjana. Rzym znów stał się stabilny.

Ponieważ Wespazjan próbował ustanowić własną dynastię, krytykował Julijsko-Klaudyjskich, aby jego linia wyglądała lepiej. Ten typ propagandy powtarzany przez historyków oznaczał, że było mniej buntów przeciwko Wespazjanowi i rzymskim cesarzom z dynastii Flawiuszów.

Wespazjan miał również komediową osobowość, którą wykorzystywał do ostatniego tchu. W swoich ostatnich chwilach wybrał satyrę Julijsko-Klaudyjskich. Wielu Cezarów rządziło tak, jakby byli bogami; znanym przykładem jest Kaligula, który myślał, że jest bogiem na ziemi i dokonywał okropnych czynów tylko dlatego, że mógł. Po ich śmierci Juliuszowie-Klaudyjczycy stworzyli wzór bycia ubóstwianym, ponieważ ludzie uczynili ich bogami i czcili ich po śmierci. Dlatego, gdy Wespazjan umierał na dyzenterię, zażartował: „Ojej, chyba staję się bogiem!”.
Ostatnie słowa niektórych rzymskich cesarzy
„Ty też, dzieciaku?” — (Swetoniusz, Życie Cezara) lub „Ty też, Brutusie?” — Juliusz Cezar (Szekspir, Juliusz Cezar)

Najczęściej tłumaczone jako „Ty też, Brutusie?”, to zdanie jest wymysłem Szekspira, choć podsumowuje ono emocjonalne ostatnie chwile Juliusza. Podczas gdy wersja Szekspira jest bardziej znana, Swetoniusz zapisuje, że ostatnie słowa Cezara (po grecku, a nie po łacinie) brzmiały „Kai Su, Teknon?”, co mniej więcej można przetłumaczyć jako „Ty też, mój synu?”.

Juliusz Cezar był generałem, który walczył w wojnach galijskich i pokonał swojego słynnego rywala, Pompejusza Wielkiego. Rządził jako dyktator i to właśnie ta pozycja przysporzyła mu zazdrości senatorów. Kiedy ich wrogość wzrosła, Juliusz Cezar został zamordowany przez zazdrosnych spiskowców, którzy byli jego współmałżonkami. Senatorowie sądzili, że Juliusz Cezar planuje zostać tyranem, co było sprzeczne z idealnym rządem, jakiego pragnęli senatorowie — republiką.

Brutus był bliskim przyjacielem Cezara i z piętnastoletnią różnicą wieku Juliusz traktował Brutusa jak syna, ponieważ czule postrzegał go jako syna swojej kochanki. Jednak Brutus ostatecznie stanął po stronie Katona, wroga Juliusza, ponieważ poślubił córkę Katona. Z tego powodu Brutus również spiskował w spisku mającym na celu zamordowanie Juliusza. Ostatnie słowa Cezara pokazują wielką zdradę Juliusza przez kogoś, kogo uważał za przyjaciela.
0.069730997085571