8
4 poprzednie wpisy mojej serii znajdują się w dziale wojna, spróbuję z postowaniem w tym dziale, chyba troszkę większa widownia :)
Olga Kołobowa – Największa operacja szpiegowska GRU we Włoszech: Jak rosyjski agent przeniknął do serca NATO
Śledztwo trwające dziesięć miesięcy, prowadzone przez holenderską grupę śledczą Bellingcat we współpracy z włoskim dziennikiem „La Repubblica”, niemieckim tygodnikiem „Der Spiegel” oraz rosyjskim portalem „The Insider”, ujawniło w sierpniu 2022 roku jedną z najbardziej sensacyjnych operacji szpiegowskich GRU (Głównego Zarządu Wywiadu Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej), jakie kiedykolwiek przeprowadzono na terenie Włoch. Historia tajemniczej kobiety, znanej jako Maria Adela Kuhfeldt Rivera, to opowieść o mistrzostwie w sztuce infiltracji, głębokim wniknięciu w kręgi NATO i wieloletniej operacji wywiadowczej, która mogła wpłynąć na bezpieczeństwo europejskie. Było to osiągnięcie bez precedensu – żadnemu innemu rosyjskiemu agentowi nie udało się przeniknąć tak głęboko w struktury Sojuszu Północnoatlantyckiego.
Ciekawostki i opisy różnych bardziej efektownych akcji specjalnych z ostatnich lat #5
Początek operacji: zakorzenienie w Europie
Olga Kołobowa, urodzona w 1982 roku, wkroczyła do świata służb specjalnych w 2006 roku jako uczestniczka długofalowego programu GRU, obejmującego tzw. „nielegałów” (ros. nielegały). Są to oficerowie operacyjni żyjący latami pod fałszywą tożsamością w obcych krajach i zbierający wrażliwe informacje dla rosyjskiego rządu. Program ten stanowi jedno z najbardziej zaawansowanych narzędzi wywiadu wojskowego – agenci funkcjonują bez dyplomatycznej przykrywki (immunitetu), głęboko asymilując się z lokalnym społeczeństwem, co pozwala im działać w ukryciu przez całe dekady.

Kołobowa przygotowała zaawansowaną legendę operacyjną, obejmującą zmyśloną rodzinę i tragiczną historię osobistą. Twierdziła, że jest owocem miłości Niemca i Peruwianki, urodzonym w Callao. Jej historia zawierała dramatyczne wątki – matka rzekomo zabrała ją na Igrzyska Olimpijskie w Moskwie w 1980 roku, po czym porzuciła, zostawiając pod opieką radzieckiej rodziny adopcyjnej. Taka konstrukcja życiorysu miała na celu wzbudzenie emocji i zaufania u przyszłych celów werbunku.

Począwszy od 2006 roku, Kołobowa podróżowała między europejskimi miastami, głównie Rzymem, Maltą i Paryżem, posługując się kilkoma rosyjskimi paszportami. W latach 2009–2011 mieszkała na Malcie ze swoim ówczesnym partnerem. To tam poznała Marcelle D'Argy Smith, byłą redaktor naczelną brytyjskiej edycji magazynu „Cosmopolitan”. Były to pierwsze praktyczne kroki w budowaniu międzynarodowej sieci kontaktów, które później okazały się kluczowe dla jej działalności w Neapolu.
Małżeństwo jako narzędzie legalizacji: Rok 2012
W lipcu 2012 roku Kołobowa wyszła za mąż za mężczyznę, o którym mówiła przyjaciołom, że jest Włochem. Była to jednak manipulacja – jej mąż posiadał paszporty: włoski, ekwadorski i rosyjski, a urodził się w Moskwie jako syn Rosjanki i Ekwadorczyka. Małżeństwo to było ruchem strategicznym – legitymizowało jej pobyt we Włoszech i umożliwiło zdobycie włoskiego paszportu, niezbędnego do swobodnego poruszania się po Europie.

Historia tego związku jest intrygująca i pełna niedomówień. Według ustaleń Bellingcat, mąż Kołobowej zmarł w niewyjaśnionych okolicznościach w Moskwie zaledwie rok po ślubie, w wieku 30 lat. Istnieją spekulacje, że mogła to być celowa operacja GRU – status wdowy stanowił doskonałą przykrywkę dla jej dalszych działań, wzbudzając współczucie i otwierając drzwi do kręgów towarzyskich, w których samotne kobiety są chętnie zapraszane na wydarzenia społeczne i kolacje.
Neapol: Lions Club jako punkt dostępu
Po latach przemieszczania się po Europie, około 2015 roku Kołobowa osiadła w Neapolu. To tam jej działalność szpiegowska osiągnęła apogeum. Rozpoczęła się druga faza operacji: przejście od przygotowań do aktywnej infiltracji celów.

Kluczowym elementem jej strategii było wstąpienie do „Lions Club Napoli Monte Nuovo”, międzynarodowej organizacji charytatywnej promującej pokój i zrozumienie między narodami. Co istotne, ten konkretny oddział klubu został założony przez oficera NATO, co sprawiało, że naturalnie gromadził on członków Sojuszu oraz personel sił zbrojnych USA. Dla Kołobowej oznaczało to bezpośredni dostęp do źródła informacji – niczym wejście do twierdzy wroga przez otwarte drzwi, pod pretekstem działalności charytatywnej.

W strukturach klubu Kołobowa szybko awansowała na stanowisko sekretarza, co dało jej wpływy i zaufanie. Była to pozycja strategiczna – pozwalała organizować spotkania, zarządzać bazą członkowską i utrzymywać stały kontakt z oficerami. Bellingcat ustalił, że podczas swojej działalności w Lions Club, Kołobowa weszła w interakcje z wieloma pracownikami NATO, zaprzyjaźniła się z kilkoma oficerami i prowadziła intensywne życie towarzyskie w tym środowisku.
Fałszywa tożsamość: Maria Adela jako bizneswoman i bywalczyni salonów
Pod pseudonimem „Maria Adela Kuhfeldt Rivera”, Kołobowa wykreowała wizerunek odnoszącej sukcesy projektantki biżuterii i eleganckiej bywalczyni neapolitańskich salonów. W 2015 roku otworzyła butik w prestiżowej dzielnicy Posillipo. Jednak oferowana przez nią biżuteria była oszustwem – sprzedawała tanie produkty z chińskich hurtowni internetowych jako ekskluzywne, autorskie projekty.

Jej tożsamość została skonstruowana tak, by przyciągać osoby z wyższych sfer. Opowiadała poruszającą historię o utracie matki, trudnym dzieciństwie i pasji do dzielenia się pięknem ze światem. Taka narracja, pełna emocji, stanowiła idealny sposób na wzbudzenie zainteresowania i zaufania wpływowych ludzi.

Jej reputacja jako przedsiębiorczyni rosła. W latach 2015–2018 rozszerzyła działalność, otwierając nie tylko butik, ale także modny klub nocny, który stał się miejscem spotkań lokalnej elity. Pod markami „Adela Serein” oraz „The Serein Concept Gallery”, promowała się jako międzynarodowa artystka i mecenaska sztuki.
Infiltracja NATO: Relacje osobiste i zdobywanie zaufania
Strategia Kołobowej opierała się na budowaniu bliskich relacji z personelem NATO. Jedną z kluczowych technik była tzw. „honeytrap” (pol. miodowa pułapka). Kołobowa dążyła do nawiązywania romantycznych i intymnych więzi z oficerami, szczególnie tymi, którzy mogli posiadać dostęp do informacji niejawnych.

Jeden z oficerów NATO, który zastrzegł sobie anonimowość, przyznał w rozmowie z Bellingcat, że miał krótki romans z Marią Adelą. Nie był to odosobniony przypadek. Jej sieć kontaktów obejmowała belgijskich, włoskich i niemieckich oficerów NATO, a także personel Marynarki Wojennej USA. Bywała gościem na corocznych Balach Korpusu Piechoty Morskiej USA, galach charytatywnych oraz prywatnych kolacjach.

Co szczególnie istotne, Kołobowa bywała w domach oficerów w Neapolu. Wizyty te dawały jej możliwość obserwacji otoczenia, dostępu do rzeczy osobistych, a potencjalnie także do dokumentów czy sprzętu elektronicznego pozostawionego na wierzchu. Dla wywiadu takie okazje są bezcenne.
Pozyskane informacje: Co mogła zdobyć?
Choć śledczy Bellingcat nie byli w stanie w pełni odtworzyć zakresu informacji wykradzionych przez Kołobową, potencjał szkód był ogromny. Wśród jej prawdopodobnych celów znajdowały się:

Fotografie z baz NATO: Niektóre z jej kontaktów mogły nieświadomie udostępnić zdjęcia wnętrz obiektów wojskowych, systemów bezpieczeństwa lub procedur.

Poufne dokumenty: Oficerowie mogli posiadać w domach dokumenty dotyczące operacji lub umów.

Dane o personelu: Tożsamość, funkcje, zainteresowania i słabości oficerów to kluczowe dane, wykorzystywane do szantażu lub werbunku w przyszłości.

Główne dowództwo w Neapolu (Allied Joint Force Command Naples) jest jedną z najważniejszych baz NATO w Europie, odpowiedzialną za operacje na Morzu Śródziemnym, w Afryce i na Bliskim Wschodzie. Informacje z tego źródła byłyby dla rosyjskiego wywiadu bezcenne.

Kołobowa regularnie podróżowała – np. do Bahrajnu na targi handlowe czy do Moskwy pod pretekstem „odwiedzin u matki”. Umożliwiało jej to przekazywanie zdobytych informacji i prawdopodobnie realizację dodatkowych zadań wywiadowczych.
Dekonspiracja: Błąd w numeracji paszportów
Brawurowa operacja Kołobowej zakończyła się w wyniku splotu przypadku i skrupulatnej analizy danych. W 2018 roku Bellingcat opublikował głośne śledztwo ujawniające tożsamość dwóch oficerów GRU odpowiedzialnych za próbę otrucia Siergieja Skripala w Salisbury. Byli to „Rusłan Boszyrow” i „Aleksander Pietrow” (w rzeczywistości Anatolij Czepiga i Aleksander Miszkin).

Dziennikarze śledczy odkryli, że numery paszportów tych mężczyzn należały do specyficznej serii wydawanej przez GRU swoim oficerom. Był to przełom – okazało się, że rosyjski wywiad systematycznie wydawał „nielegałom” paszporty o zbliżonych numerach seryjnych.

Analizując dokumenty Kołobowej, Bellingcat odkrył, że jej paszporty (krajowy i dwa zagraniczne) pochodziły z tego samego zakresu numeracji, co dokumenty co najmniej sześciu innych zidentyfikowanych oficerów GRU. Co najbardziej uderzające – numer paszportu Kołobowej różnił się zaledwie o jedną cyfrę od numeru paszportu przełożonego Boszyrowa i Pietrowa.
Ucieczka z Włoch
Gdy 14 września 2018 roku Bellingcat i The Insider opublikowali artykuł demaskujący system paszportowy GRU, Kołobowa zrozumiała, że jej przykrywka została spalona. Dzień później – 15 września 2018 roku – kupiła bilet w jedną stronę z Neapolu do Moskwy.

Wyjazd był nagły. Nie poinformowała przyjaciół, zniknęła bez słowa. Dopiero w listopadzie 2018 roku opublikowała na Facebooku post, w którym twierdziła, że przechodzi chemioterapię z powodu nowotworu. Było to kłamstwo kończące jej legendę – pretekst wyjaśniający nagłe zniknięcie. W rzeczywistości, podczas gdy jej znajomi martwili się o jej życie, Olga Kołobowa jeździła nowym Audi po Moskwie i oglądała luksusowe apartamenty, wracając do jawnej służby w strukturach GRU.
Ciekawostki i opisy różnych bardziej efektownych akcji specjalnych z ostatnich lat #5
Metody śledcze: Jak zidentyfikowano szpiega?
Śledztwo Bellingcat było mistrzowskim przykładem wykorzystania białego wywiadu (OSINT – Open Source Intelligence). Kluczowe elementy dochodzenia obejmowały:

- Bazy danych z czarnego rynku: Zakup i analiza wycieków rosyjskich baz danych zawierających numery paszportów.
- Biometria twarzy: Porównanie zdjęć „Marii Adeli” z mediów społecznościowych ze zdjęciem Olgi Kołobowej z rosyjskiej bazy praw jazdy przy użyciu zaawansowanych algorytmów (m.in. Microsoft Azure). Zgodność była niemal stuprocentowa.
- Ślady cyfrowe: Odnalezienie profilu Olgi Kołobowej na WhatsAppie ze zdjęciem identycznym jak to, które „Maria Adela” publikowała na Instagramie.

Metadane połączeń: Analiza bilingów telefonicznych. Ustalono, że 23 lutego 2022 roku (w Dzień Obrońcy Ojczyzny) Olga zadzwoniła do dowódcy z Departamentu 5 GRU (Program „Nielegałów”), co ostatecznie potwierdziło jej przynależność do służb.
Kontekst: Rosyjska aktywność wywiadowcza we Włoszech
Przypadek Kołobowej nie był odosobniony. Włochy, ze względu na swoje położenie i obecność baz NATO, są stałym celem rosyjskiego wywiadu.

W marcu 2021 roku aresztowano włoskiego oficera marynarki Waltera Biota, przyłapanego na przekazywaniu tajnych dokumentów rosyjskiemu dyplomacie za 5000 euro.

W sierpniu 2020 roku w Neapolu zatrzymano francuskiego podpułkownika stacjonującego w bazie NATO, który współpracował z oficerem GRU.

W kwietniu 2022 roku rząd Mario Draghiego wydalił 30 rosyjskich dyplomatów, powołując się na zagrożenie bezpieczeństwa narodowego.
Źródła:
https://nypost.com/2022/08/27/russian-spy-exposed-for-luring-nato-chiefs-into-honeytraps/
https://decode39.com/4104/maria-adela-russia-spy-italy-nato-naples/
https://www.bellingcat.com/app/uploads/2023/06/Bellingcat-Annual-Report-2022_com.pdf
https://odessa-journal.com/public/index.php/gru-espionage-links-naples-socialite-to-nato-intelligence
https://www.bellingcat.com/news/2022/08/25/socialite-widow-jeweller-spy-how-a-gru-agent-charmed-her-way-into-nato-circles-in-italy/
0.07719898223877