Wiedza
2 m
22
Jednym z mechanizmów, który mógł przyczynić się do powstania wierzeń religijnych, jest tzw. Hyperactive Agency Detection Device (HADD), czyli skłonność naszego mózgu do automatycznego doszukiwania się sprawcy różnych zdarzeń. Z punktu widzenia ewolucji taki mechanizm był korzystny: jeśli człowiek pierwotny usłyszał szelest w krzakach, bezpieczniej było założyć, że stoi za nim drapieżnik, niż uznać, że to tylko wiatr. Błąd polegający na ucieczce przed nieistniejącym zagrożeniem kosztował niewiele, natomiast przeoczenie prawdziwego drapieżnika mogło kosztować życie. W rezultacie ludzki mózg mógł zostać "zaprogramowany" na nadmierne wykrywanie sprawców.
Ten sam mechanizm można było jednak zastosować do zjawisk, których człowiek nie potrafił wyjaśnić. Burza, piorun, susza, choroba czy nagła śmierć nie były już tylko przypadkowymi wydarzeniami. Mózg naturalnie pytał: "kto to zrobił i dlaczego"? W połączeniu ze zdolnością przypisywania innym istotom intencji powstawała możliwość wyobrażenia sobie niewidzialnego sprawcy: ducha, przodka czy boga. Z czasem takie wyjaśnienia mogły być przekazywane kolejnym pokoleniom, rozbudowywane w opowieści i rytuały, aż powstawały całe systemy religijne.
Ten sam mechanizm można było jednak zastosować do zjawisk, których człowiek nie potrafił wyjaśnić. Burza, piorun, susza, choroba czy nagła śmierć nie były już tylko przypadkowymi wydarzeniami. Mózg naturalnie pytał: "kto to zrobił i dlaczego"? W połączeniu ze zdolnością przypisywania innym istotom intencji powstawała możliwość wyobrażenia sobie niewidzialnego sprawcy: ducha, przodka czy boga. Z czasem takie wyjaśnienia mogły być przekazywane kolejnym pokoleniom, rozbudowywane w opowieści i rytuały, aż powstawały całe systemy religijne.