13
W mediach i publikacjach prasowych tematyka Amanita muscaria (muchomora czerwonego) koncentruje się głównie na zagrożeniach zdrowotnych wynikających z niekontrolowanego zażywania tego grzyba. Naukowcy i organizacje sanitarne alarmują, że Amanita muscaria zawiera toksyczne związki, takie jak muskymol i kwas ibotenowy, które mogą prowadzić do ciężkich zatruć, śpiączki, a w skrajnych przypadkach nawet do śmierci.
Ponadto, w 2025 roku główne substancje czynne tego grzyba zostały oficjalnie wpisane do wykazu nowych substancji psychoaktywnych, co podkreśla potrzebę regulacji rynku. Prasa obala również mity o rzekomej bezpieczności mikrodozowania, wskazując na brak wystarczających badań klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania Amanita muscaria w celach terapeutycznych lub rekreacyjnych.
Ponadto, w 2025 roku główne substancje czynne tego grzyba zostały oficjalnie wpisane do wykazu nowych substancji psychoaktywnych, co podkreśla potrzebę regulacji rynku. Prasa obala również mity o rzekomej bezpieczności mikrodozowania, wskazując na brak wystarczających badań klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania Amanita muscaria w celach terapeutycznych lub rekreacyjnych.
Tymczasem:
Jeśli oprzeć się na zapisach etnograficznych, historycznych opisach zastosowań oraz współczesnych badaniach Amanita muscaria (muchomora czerwonego), trzeba rozdzielić tradycyjnie przypisywane właściwości lecznicze od efektów psychoaktywnych i działania potwierdzonego naukowo. Nie istnieje jeden kompletny katalog obejmujący dosłownie wszystkich badaczy ze wszystkich krajów i epok, ale można zebrać udokumentowane kategorie zastosowań i relacji.
Właściwości lecznicze i działania przypisywane muchomorowi czerwonemu w zapisach historycznych i etnograficznych: łagodzenie bólu stawów, łagodzenie bólu nóg, łagodzenie bólu mięśni, łagodzenie dolegliwości reumatycznych, łagodzenie bólu kości, tradycyjne stosowanie przy zapaleniu stawów, zewnętrzne stosowanie w dolegliwościach układu mięśniowo-szkieletowego, miejscowe stosowanie na skórę, przyżeganie zmian skórnych w dawnych praktykach leczniczych, tradycyjne stosowanie przy krwawej biegunce odnotowane w źródłach historycznych, działanie psychoaktywne, wywoływanie zmienionych stanów świadomości, wywoływanie wizji, wywoływanie transu rytualnego, zastosowanie w praktykach szamańskich, zastosowanie w obrzędach religijnych, zastosowanie wróżebne, wykorzystywanie do osiągania stanów ekstazy, działanie pobudzające psychikę opisywane w badaniach etnomykologicznych, wywoływanie zaburzeń percepcji, zmiany odczuwania czasu i przestrzeni, działanie na ośrodkowy układ nerwowy.
Właściwości lecznicze i działania przypisywane muchomorowi czerwonemu w zapisach historycznych i etnograficznych: łagodzenie bólu stawów, łagodzenie bólu nóg, łagodzenie bólu mięśni, łagodzenie dolegliwości reumatycznych, łagodzenie bólu kości, tradycyjne stosowanie przy zapaleniu stawów, zewnętrzne stosowanie w dolegliwościach układu mięśniowo-szkieletowego, miejscowe stosowanie na skórę, przyżeganie zmian skórnych w dawnych praktykach leczniczych, tradycyjne stosowanie przy krwawej biegunce odnotowane w źródłach historycznych, działanie psychoaktywne, wywoływanie zmienionych stanów świadomości, wywoływanie wizji, wywoływanie transu rytualnego, zastosowanie w praktykach szamańskich, zastosowanie w obrzędach religijnych, zastosowanie wróżebne, wykorzystywanie do osiągania stanów ekstazy, działanie pobudzające psychikę opisywane w badaniach etnomykologicznych, wywoływanie zaburzeń percepcji, zmiany odczuwania czasu i przestrzeni, działanie na ośrodkowy układ nerwowy.
Nie ma wiarygodnego, globalnego rejestru wszystkich zgonów po spożyciu muchomora czerwonego — niezależnie od tego, czy był świeży, suszony, gotowany, czy przyjmowany w innej postaci. Literatura medyczna dokumentuje jednak przypadki śmiertelne.
1 udokumentowany przypadek śmiertelny opisany w przeglądzie toksykologicznym z 2020 r. dotyczącym zatruć grzybami. Autorzy zaznaczyli, że w tym przypadku nie oznaczono we krwi ani w materiale grzybowym muscymolu i kwasu ibotenowego, więc potwierdzenie toksykologiczne było ograniczone.
1 przypadek śmiertelny opisany w publikacji z 2022 r.: 44-letni mężczyzna doznał zatrzymania krążenia około 10 godzin po spożyciu 4–5 suszonych kapeluszy Amanita muscaria. Zmarł dziewięć dni później. W próbkach grzybów i krwi wykryto muscymol oraz kwas ibotenowy.
- Dwa śmiertelne przypadki w Norwegii w latach 2011–2022 odnotowano w zestawieniu zgłoszeń dotyczących ekspozycji na muscymol i kwas ibotenowy, przytoczonym w memorandum FDA z 2024 r.
U.S. Food and Drug Administration
Wniosek
Na podstawie tych źródeł można wskazać co najmniej kilka opisanych przypadków śmiertelnych, ale nie da się uczciwie podać jednej łącznej liczby zgonów na świecie. Nie należy też po prostu dodawać do siebie wszystkich wspomnianych przypadków, ponieważ część zestawień może obejmować te same zdarzenia, a niektóre starsze doniesienia są niepewne.
Ważne: liczba 2–5%, pojawiająca się w jednym z nowszych przeglądów, dotyczy oszacowania śmiertelności wśród zgłoszonych zatruć, a nie odsetka wszystkich osób, które spożyły ten grzyb.
1 udokumentowany przypadek śmiertelny opisany w przeglądzie toksykologicznym z 2020 r. dotyczącym zatruć grzybami. Autorzy zaznaczyli, że w tym przypadku nie oznaczono we krwi ani w materiale grzybowym muscymolu i kwasu ibotenowego, więc potwierdzenie toksykologiczne było ograniczone.
1 przypadek śmiertelny opisany w publikacji z 2022 r.: 44-letni mężczyzna doznał zatrzymania krążenia około 10 godzin po spożyciu 4–5 suszonych kapeluszy Amanita muscaria. Zmarł dziewięć dni później. W próbkach grzybów i krwi wykryto muscymol oraz kwas ibotenowy.
- Dwa śmiertelne przypadki w Norwegii w latach 2011–2022 odnotowano w zestawieniu zgłoszeń dotyczących ekspozycji na muscymol i kwas ibotenowy, przytoczonym w memorandum FDA z 2024 r.
U.S. Food and Drug Administration
Wniosek
Na podstawie tych źródeł można wskazać co najmniej kilka opisanych przypadków śmiertelnych, ale nie da się uczciwie podać jednej łącznej liczby zgonów na świecie. Nie należy też po prostu dodawać do siebie wszystkich wspomnianych przypadków, ponieważ część zestawień może obejmować te same zdarzenia, a niektóre starsze doniesienia są niepewne.
Ważne: liczba 2–5%, pojawiająca się w jednym z nowszych przeglądów, dotyczy oszacowania śmiertelności wśród zgłoszonych zatruć, a nie odsetka wszystkich osób, które spożyły ten grzyb.
Amanita muscaria i alkohol: mechanizm działania oraz udokumentowane przypadki odstawienia picia
Najważniejsze ustalenie: istnieją relacje osób, które deklarują ograniczenie lub całkowite zaprzestanie picia alkoholu podczas mikrodawkowania muchomora czerwonego, ale nie ma obecnie wiarygodnych badań klinicznych potwierdzających, że Amanita muscaria leczy uzależnienie od alkoholu. Trzeba oddzielić wyniki ankiet i opis pojedynczego przypadku od dowodów na skuteczność terapii.
Najważniejsze ustalenie: istnieją relacje osób, które deklarują ograniczenie lub całkowite zaprzestanie picia alkoholu podczas mikrodawkowania muchomora czerwonego, ale nie ma obecnie wiarygodnych badań klinicznych potwierdzających, że Amanita muscaria leczy uzależnienie od alkoholu. Trzeba oddzielić wyniki ankiet i opis pojedynczego przypadku od dowodów na skuteczność terapii.
1. Jak muchomor czerwony oddziałuje na układ nerwowy?
Muscymol
Działa przede wszystkim na receptory GABA-A, uczestniczące w hamowaniu aktywności neuronów. Może powodować uspokojenie, senność i zmiany świadomości, ale również splątanie, zaburzenia koordynacji i ciężkie zatrucie.
Kwas ibotenowy
Oddziałuje na receptory glutaminianowe, w tym NMDA, i może wywoływać pobudzenie układu nerwowego, dezorientację, pobudzenie psychoruchowe oraz drgawki.
Alkohol etylowy również wpływa na układ GABA-ergiczny i glutaminianowy, między innymi nasilając hamowanie neuronalne i ograniczając część pobudzającego przekaźnictwa glutaminianowego. Nie oznacza to jednak, że alkohol i muscymol działają identycznie ani że ich połączenie jest terapeutyczne.
Co to oznacza w kontekście picia? Można postawić hipotezę, że zmiana snu, nastroju, pobudzenia czy subiektywnego odczuwania alkoholu wpływa na zachowania związane z piciem. Nie wykazano jednak, że taki mechanizm prowadzi do trwałego ustąpienia głodu alkoholowego. Łączenie alkoholu z muchomorem może dodatkowo zwiększać ryzyko zaburzeń świadomości i innych nieprzewidywalnych reakcji.
Muscymol
Działa przede wszystkim na receptory GABA-A, uczestniczące w hamowaniu aktywności neuronów. Może powodować uspokojenie, senność i zmiany świadomości, ale również splątanie, zaburzenia koordynacji i ciężkie zatrucie.
Kwas ibotenowy
Oddziałuje na receptory glutaminianowe, w tym NMDA, i może wywoływać pobudzenie układu nerwowego, dezorientację, pobudzenie psychoruchowe oraz drgawki.
Alkohol etylowy również wpływa na układ GABA-ergiczny i glutaminianowy, między innymi nasilając hamowanie neuronalne i ograniczając część pobudzającego przekaźnictwa glutaminianowego. Nie oznacza to jednak, że alkohol i muscymol działają identycznie ani że ich połączenie jest terapeutyczne.
Co to oznacza w kontekście picia? Można postawić hipotezę, że zmiana snu, nastroju, pobudzenia czy subiektywnego odczuwania alkoholu wpływa na zachowania związane z piciem. Nie wykazano jednak, że taki mechanizm prowadzi do trwałego ustąpienia głodu alkoholowego. Łączenie alkoholu z muchomorem może dodatkowo zwiększać ryzyko zaburzeń świadomości i innych nieprzewidywalnych reakcji.
2. Udokumentowane relacje o ograniczeniu lub odstawieniu alkoholu
Najbardziej konkretne dane, jakie znalazłem, pochodzą z książki Microdosing with Amanita Muscaria autorstwa B aby Masha, wydanej w 2022 roku. Publikacja zawiera wyniki ankiet oraz setki relacji osób stosujących mikrodawkowanie. Nie jest to jednak badanie kliniczne.
Ankieta opisana w książce, s. 99–100
35%
136 z 385 osób deklarowało całkowite zaprzestanie picia.
50%
192 z 385 osób deklarowały ograniczenie spożycia alkoholu.
15%
57 z 385 osób nie zgłaszało efektu.
W osobnym zestawieniu 184 z 207 respondentów (89%) deklarowało utrzymywanie się efektu ograniczenia lub odstawienia alkoholu, a 23 osoby (11%) zgłosiły powrót do wcześniejszego poziomu zainteresowania alkoholem.
Jak interpretować te liczby?
Są interesujące jako sygnał do dalszych badań, ale nie oznaczają, że muchomor skutecznie leczy alkoholizm u 35% osób. Nie mamy tu losowego doboru uczestników, grupy kontrolnej, obiektywnego pomiaru spożycia ani niezależnego potwierdzenia deklarowanej abstynencji. Nie wiadomo również, ilu uczestników miało klinicznie rozpoznane uzależnienie.
Najbardziej konkretne dane, jakie znalazłem, pochodzą z książki Microdosing with Amanita Muscaria autorstwa B aby Masha, wydanej w 2022 roku. Publikacja zawiera wyniki ankiet oraz setki relacji osób stosujących mikrodawkowanie. Nie jest to jednak badanie kliniczne.
Ankieta opisana w książce, s. 99–100
35%
136 z 385 osób deklarowało całkowite zaprzestanie picia.
50%
192 z 385 osób deklarowały ograniczenie spożycia alkoholu.
15%
57 z 385 osób nie zgłaszało efektu.
W osobnym zestawieniu 184 z 207 respondentów (89%) deklarowało utrzymywanie się efektu ograniczenia lub odstawienia alkoholu, a 23 osoby (11%) zgłosiły powrót do wcześniejszego poziomu zainteresowania alkoholem.
Jak interpretować te liczby?
Są interesujące jako sygnał do dalszych badań, ale nie oznaczają, że muchomor skutecznie leczy alkoholizm u 35% osób. Nie mamy tu losowego doboru uczestników, grupy kontrolnej, obiektywnego pomiaru spożycia ani niezależnego potwierdzenia deklarowanej abstynencji. Nie wiadomo również, ilu uczestników miało klinicznie rozpoznane uzależnienie.
Wybrane relacje indywidualne z tej samej publikacji
Poniżej przykłady, które można odnaleźć w części IV książki, zawierającej relacje uczestników. Numery odnoszą się do raportów w publikacji.
- Raport 174, s. 167: osoba opisująca wcześniejsze picie dużych ilości piwa w weekendy twierdziła, że po rozpoczęciu mikrodawkowania przestała kupować alkohol i papierosy.
- Raport 176, s. 167: autor relacji deklarował całkowite odstawienie alkoholu; zauważał też, że po dłuższej przerwie w stosowaniu mikrodawkowania wracała niewielka ochota na picie.
- Raport 281, s. 190: osoba stosująca muchomora w związku z silnym uzależnieniem od alkoholu napisała, że metoda pomagała, ale efekt był niewielki. To istotna relacja również dlatego, że pokazuje brak jednakowej odpowiedzi u wszystkich.
- Raport 437, s. 232: autor deklarował wcześniejsze nieskuteczne próby leczenia uzależnienia, a następnie ustąpienie głodu alkoholowego. W tej samej relacji wspominał jednak o wcześniejszym zastosowaniu tzw. kodowania alkoholowego, co utrudnia przypisanie efektu samemu grzybowi.
- Raport 395, s. 220: osoba twierdziła, że w ciągu pięciu dni mikrodawkowania całkowicie odstawiła piwo. Jest to relacja własna, bez niezależnej weryfikacji.
- Raport 439, s. 233: autor deklarował abstynencję trwającą ponad sześć miesięcy. Publikacja nie przedstawia niezależnej dokumentacji potwierdzającej ten wynik.
To są udokumentowane w publikacji deklaracje uczestników, a nie potwierdzone medycznie przypadki wyleczenia.
Poniżej przykłady, które można odnaleźć w części IV książki, zawierającej relacje uczestników. Numery odnoszą się do raportów w publikacji.
- Raport 174, s. 167: osoba opisująca wcześniejsze picie dużych ilości piwa w weekendy twierdziła, że po rozpoczęciu mikrodawkowania przestała kupować alkohol i papierosy.
- Raport 176, s. 167: autor relacji deklarował całkowite odstawienie alkoholu; zauważał też, że po dłuższej przerwie w stosowaniu mikrodawkowania wracała niewielka ochota na picie.
- Raport 281, s. 190: osoba stosująca muchomora w związku z silnym uzależnieniem od alkoholu napisała, że metoda pomagała, ale efekt był niewielki. To istotna relacja również dlatego, że pokazuje brak jednakowej odpowiedzi u wszystkich.
- Raport 437, s. 232: autor deklarował wcześniejsze nieskuteczne próby leczenia uzależnienia, a następnie ustąpienie głodu alkoholowego. W tej samej relacji wspominał jednak o wcześniejszym zastosowaniu tzw. kodowania alkoholowego, co utrudnia przypisanie efektu samemu grzybowi.
- Raport 395, s. 220: osoba twierdziła, że w ciągu pięciu dni mikrodawkowania całkowicie odstawiła piwo. Jest to relacja własna, bez niezależnej weryfikacji.
- Raport 439, s. 233: autor deklarował abstynencję trwającą ponad sześć miesięcy. Publikacja nie przedstawia niezależnej dokumentacji potwierdzającej ten wynik.
To są udokumentowane w publikacji deklaracje uczestników, a nie potwierdzone medycznie przypadki wyleczenia.
3. Czy istnieją badania naukowe potwierdzające ten efekt?
Przegląd opublikowany w 2025 roku w Acta Medica Lituanica, dotyczący narastającego użycia i zagrożeń związanych z Amanita muscaria, wskazuje, że mikrodawkowanie tego grzyba pozostaje słabo zbadane i brakuje rygorystycznych badań klinicznych potwierdzających deklarowane korzyści.
Istnieje też opis przypadku klinicznego z 2022 roku, dotyczący 23-letniej kobiety, która po wcześniejszym używaniu różnych substancji psychoaktywnych samodzielnie przeszła na mikrodawkowanie muchomora. Publikacja nie dokumentuje jednak leczenia uzależnienia od alkoholu za pomocą Amanita muscaria, więc nie można jej traktować jako potwierdzenia skuteczności w tym wskazaniu.
Przegląd opublikowany w 2025 roku w Acta Medica Lituanica, dotyczący narastającego użycia i zagrożeń związanych z Amanita muscaria, wskazuje, że mikrodawkowanie tego grzyba pozostaje słabo zbadane i brakuje rygorystycznych badań klinicznych potwierdzających deklarowane korzyści.
Istnieje też opis przypadku klinicznego z 2022 roku, dotyczący 23-letniej kobiety, która po wcześniejszym używaniu różnych substancji psychoaktywnych samodzielnie przeszła na mikrodawkowanie muchomora. Publikacja nie dokumentuje jednak leczenia uzależnienia od alkoholu za pomocą Amanita muscaria, więc nie można jej traktować jako potwierdzenia skuteczności w tym wskazaniu.
Ile ludzi umiera w ciągu roku z przedawkowania alkoholu etylowego
To zależy, czy pytasz o śmiertelne zatrucia etanolem, czy o wszystkie zgony związane ze spożywaniem alkoholu.
Na świecie: około 2,6 miliona zgonów rocznie przypisano spożywaniu alkoholu w 2019 r. — według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Obejmuje to m.in. nowotwory, choroby wątroby, choroby sercowo-naczyniowe i wypadki, a nie tylko przedawkowanie.
W Polsce: według krajowej platformy wskaźników SDG w 2024 r. odnotowano 0,9 zgonu na 100 tys. mieszkańców z powodu przypadkowego zatrucia alkoholem i narażenia na jego działanie. To około 340 zgonów przy populacji rzędu 37,5 mln.
Jeśli chodzi Ci konkretnie o śmiertelne przedawkowanie samego alkoholu etylowego, a nie o wszystkie choroby i wypadki związane z alkoholem, to jest to węższa kategoria i nie należy utożsamiać jej z globalną liczbą 2,6 miliona.
Pozdrawiam.
To zależy, czy pytasz o śmiertelne zatrucia etanolem, czy o wszystkie zgony związane ze spożywaniem alkoholu.
Na świecie: około 2,6 miliona zgonów rocznie przypisano spożywaniu alkoholu w 2019 r. — według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Obejmuje to m.in. nowotwory, choroby wątroby, choroby sercowo-naczyniowe i wypadki, a nie tylko przedawkowanie.
W Polsce: według krajowej platformy wskaźników SDG w 2024 r. odnotowano 0,9 zgonu na 100 tys. mieszkańców z powodu przypadkowego zatrucia alkoholem i narażenia na jego działanie. To około 340 zgonów przy populacji rzędu 37,5 mln.
Jeśli chodzi Ci konkretnie o śmiertelne przedawkowanie samego alkoholu etylowego, a nie o wszystkie choroby i wypadki związane z alkoholem, to jest to węższa kategoria i nie należy utożsamiać jej z globalną liczbą 2,6 miliona.
Pozdrawiam.