Wiedza
8 godz.
12
Niezwykła historia amerykańskiego testu atomowego
W sierpniu 1957 roku amerykańska armia przeprowadziła na pustyni w Nevadzie podziemną próbę jądrową o kryptonimie **Pascal-B**. Na dnie pionowego szybu o głębokości około 150 metrów umieszczono ładunek nuklearny. Celem eksperymentu było zbadanie skutków niewielkiej eksplozji jądrowej w zamkniętej przestrzeni.
Aby zapobiec wydostaniu się radioaktywnego pyłu i gazów, inżynierowie zamknęli wylot szybu masywną, stalową pokrywą. Ważyła ona około 900 kilogramów, miała 10 centymetrów grubości i została solidnie przyspawana do stalowej konstrukcji szybu.
Nikt jednak nie przewidział tego, co miało nastąpić.
Według popularnej wersji tej historii fizycy mieli pomylić się w obliczeniach, zaniżając przewidywaną siłę eksplozji nawet kilka tysięcy razy. Kiedy ładunek zdetonowano, rozgrzane do ekstremalnych temperatur gazy gwałtownie ruszyły ku powierzchni.
W jednej chwili ponadstumetrowy szyb zamienił się w gigantyczną lufę armatnią, a stalowa pokrywa — w pocisk wystrzelony z niewyobrażalną prędkością.
Eksplozję rejestrowała superszybka kamera wykonująca tysiące klatek na sekundę. Mimo to niemal tonowa pokrywa pojawiła się na nagraniu zaledwie na jednej klatce, po czym zniknęła bez śladu. Nigdy nie odnaleziono jej szczątków.
Fizyk jądrowy **Robert Brownlee**, analizując przebieg eksperymentu, oszacował teoretyczną prędkość pokrywy na około **66 kilometrów na sekundę, czyli blisko 238 000 km/h!**
To niemal sześciokrotnie więcej niż wynosi prędkość ucieczki z Ziemi, potrzebna do wyrwania się spod działania jej grawitacji bez dalszego napędu.
Czy stalowa pokrywa rzeczywiście opuściła naszą planetę?
Do dziś pozostaje to zagadką. Przy tak ogromnej prędkości tarcie i opór atmosfery mogły doprowadzić do jej całkowitego zniszczenia. Nie ma więc dowodów, że dotarła w przestrzeń kosmiczną.
Mimo to historia eksperymentu Pascal-B nie przestaje fascynować. Według niektórych entuzjastów techniki właśnie ta niepozorna stalowa pokrywa mogła stać się **pierwszym obiektem wykonanym przez człowieka, który dotarł w kosmos**.
A wszystko wydarzyło się 27 sierpnia 1957 roku — ponad miesiąc przed wystrzeleniem radzieckiego Sputnika 1, który oficjalnie rozpoczął erę kosmiczną.
W sierpniu 1957 roku amerykańska armia przeprowadziła na pustyni w Nevadzie podziemną próbę jądrową o kryptonimie **Pascal-B**. Na dnie pionowego szybu o głębokości około 150 metrów umieszczono ładunek nuklearny. Celem eksperymentu było zbadanie skutków niewielkiej eksplozji jądrowej w zamkniętej przestrzeni.
Aby zapobiec wydostaniu się radioaktywnego pyłu i gazów, inżynierowie zamknęli wylot szybu masywną, stalową pokrywą. Ważyła ona około 900 kilogramów, miała 10 centymetrów grubości i została solidnie przyspawana do stalowej konstrukcji szybu.
Nikt jednak nie przewidział tego, co miało nastąpić.
Według popularnej wersji tej historii fizycy mieli pomylić się w obliczeniach, zaniżając przewidywaną siłę eksplozji nawet kilka tysięcy razy. Kiedy ładunek zdetonowano, rozgrzane do ekstremalnych temperatur gazy gwałtownie ruszyły ku powierzchni.
W jednej chwili ponadstumetrowy szyb zamienił się w gigantyczną lufę armatnią, a stalowa pokrywa — w pocisk wystrzelony z niewyobrażalną prędkością.
Eksplozję rejestrowała superszybka kamera wykonująca tysiące klatek na sekundę. Mimo to niemal tonowa pokrywa pojawiła się na nagraniu zaledwie na jednej klatce, po czym zniknęła bez śladu. Nigdy nie odnaleziono jej szczątków.
Fizyk jądrowy **Robert Brownlee**, analizując przebieg eksperymentu, oszacował teoretyczną prędkość pokrywy na około **66 kilometrów na sekundę, czyli blisko 238 000 km/h!**
To niemal sześciokrotnie więcej niż wynosi prędkość ucieczki z Ziemi, potrzebna do wyrwania się spod działania jej grawitacji bez dalszego napędu.
Czy stalowa pokrywa rzeczywiście opuściła naszą planetę?
Do dziś pozostaje to zagadką. Przy tak ogromnej prędkości tarcie i opór atmosfery mogły doprowadzić do jej całkowitego zniszczenia. Nie ma więc dowodów, że dotarła w przestrzeń kosmiczną.
Mimo to historia eksperymentu Pascal-B nie przestaje fascynować. Według niektórych entuzjastów techniki właśnie ta niepozorna stalowa pokrywa mogła stać się **pierwszym obiektem wykonanym przez człowieka, który dotarł w kosmos**.
A wszystko wydarzyło się 27 sierpnia 1957 roku — ponad miesiąc przed wystrzeleniem radzieckiego Sputnika 1, który oficjalnie rozpoczął erę kosmiczną.
