Strona 2

Chciałbym przedstawić wam, czym jest bogactwo bez pracy, posługując się historycznym przykładem Hiszpanii i odnosząc go do współczesnych relacji gospodarczych między USA a Chinami.

Hiszpania, choć przez pewien czas była jednym z najbogatszych krajów Europy dzięki olbrzymim zasobom złota i srebra z Nowego Świata, nie inwestowała tych środków w rozwój rodzimej produkcji. Produkcja wewnętrzna stała się nieopłacalna z powodu nadmiaru pieniądza, dlatego Hiszpanie zaczęli masowo importować towary z zagranicy, przyczyniając się tym samym do rozwoju przemysłu w innych krajach, takich jak Niderlandy, Anglia czy Francja.

W obliczu narastającego kryzysu i gospodarczego uzależnienia od zewnętrznych dostaw, Hiszpania próbowała się ratować, wprowadzając embarga, zakazy importu i inne ograniczenia handlowe. Niestety, działania te przyniosły odwrotny skutek: potrzebne towary stały się droższe, a rodzima produkcja nie rozwinęła się na tyle szybko by być konkurencyjna.

„Praca jest rzeczywistym źródłem bogactwa wszystkich narodów. Złoto i srebro, chociaż mogą być środkiem jego wymiany, same w sobie nie tworzą bogactwa.” - Adam Smith

Po co nam wypłata minimalna?

„Człowiek musi zawsze żyć ze swojej pracy, a jego płaca musi przynajmniej wystarczyć na jego utrzymanie. W większości przypadków musi być nawet nieco wyższa, inaczej bowiem nie byłoby możliwe, aby utrzymał rodzinę, a rasa takich robotników nie mogłaby się przedłużać, chyba że przez cud.” - Adam Smith, Bogactwo Narodów

„Dla dobra całego społeczeństwa ważne jest, aby znaczna część jego obywateli nie była zatrudniona w taki sposób, który uniemożliwiałby im obronę kraju.
Obrona kraju jest znacznie ważniejsza niż bogactwo pojedynczego obywatela, a nawet wszystkich obywateli razem wziętych.
Pierwszym obowiązkiem suwerena jest ochrona społeczeństwa przed przemocą i napaścią ze strony innych niezależnych społeczeństw – i tego obowiązku nie da się spełnić bez siły zbrojnej.
Jednak zwykłe dochody społeczeństwa nie wystarczą na utrzymanie siły zbrojnej, jeśli jego obywatele nie są szkoleni w ćwiczeniach wojskowych i jeśli ich działalność gospodarcza nie jest przynajmniej częściowo ukierunkowana na przygotowanie ich do obrony.
Dlatego właśnie obrona jest ważniejsza niż bogactwo.” - Adam Smith, Bogactwo Narodów

1. Państwo powinno zapewniać infrastrukturę i dobra publiczne, czyli nie powinno wszystkiego spychać na wolny rynek i samodzielność obywateli:

„Nie jest zawsze w interesie jednostek ani małych grup dbać o budowę i utrzymanie dróg, mostów czy innych obiektów użyteczności publicznej, które przynoszą korzyści całemu społeczeństwu.” - Bogactwo Narodów, Księga V, Rozdział I

2. Interwencja, gdy rynek tworzy monopole lub spekulacje, czyli odgórne regulacje prawne, a nie dziki kapitalizm:

„Rzadko zdarza się, aby ludzie z tej samej branży spotykali się, a ich rozmowy nie kończyły się jakąś formą zmowy przeciwko interesowi publicznemu.” - Bogactwo Narodów, Księga I, Rozdział X

3. Państwo powinno chronić najsłabszych obywateli, aby zachować porządek i sprawiedliwość społęczną:

„Nie jest w interesie społeczeństwa, by jakakolwiek jego część była ignorowana czy pozostawiona sama sobie, ponieważ brak edukacji i ubóstwo mogą prowadzić do większych problemów.” - Bogactwo Narodów, Księga V, Rozdział I

4. Państwo jako regulator handlu zagranicznego, który stosuje interwencjonizm w celu ochrony kluczowych inwestycji:

„Niektóre gałęzie przemysłu, jeśli zostaną zbyt szybko wystawione na konkurencję zagraniczną, mogą ulec zniszczeniu, zanim zdążą się dostosować.” - Bogactwo Narodów, Księga IV, Rozdział II

„Właściciele ziemscy kochają bogactwo, lecz nie lubią pracować. Otrzymują dochody, nie podejmując żadnego wysiłku ani ryzyka, czerpiąc zyski jedynie z tego, że są właścicielami ziemi.”

„Interesy właścicieli ziemskich różnią się od interesów reszty społeczeństwa. Przychód, który osiągają, nie wynika z ich własnej pracy, lecz z pracy innych.”

„Właściciele ziemscy, jako klasa, są najbardziej beztroscy i leniwi ze wszystkich ludzi, których interesy są związane z gospodarką. Ich bogactwo napływa do nich niezależnie od ich zdolności i aktywności.”

Fragmenty z Bogactwo Narodów, Księga I, Rozdział XI.

„Kiedy kapitał nie jest używany do poprawy produkcji lub do rzeczywistej produkcji, ale jest jedynie używany do manipulowania cenami i wyzyskiwania niewiedzy lub nieszczęścia innych ludzi, wtedy kapitał nie tylko nie zwiększa, ale wręcz zmniejsza bogactwo społeczne.” - Bogactwo Narodów, Księga IV, Rozdział VIII

„Podatki obywateli każdego państwa powinny być proporcjonalne do ich dochodów, jakie uzyskują pod ochroną tego państwa. To może nie być ściśle równe proporcje, ale sprawiedliwość wymaga, by bogatsi płacili więcej niż biedniejsi.” - Bogactwo Narodów, Księga V, Rozdział II