Wiedza
7 l
3
Albrecht von Wallenstein, (ur. 24 września 1583 w Hermanicach, zm. 25 lutego 1634 roku w Chebie) - czeskiego pochodzenia wódz i polityk z okresu wojny trzydziestoletniej.
Dzieciństwo i młodość.
Dzisiejszy bohater urodził się w rodzinie drobnej szlachty (niezamożnej). Gdy ten miał 11 lat zmarli jego rodzice, a przygarnął go wuj od strony matki, Heinrich Slavata (wuj Wilhelma Slavaty, jednego z wyrzuconych przez okno podczas drugiej defenestracji praskiej w 1618 roku).
Albrecht w wieku 14 lat został wysłany do szkoły w Złotoryi, gdzie był prześladowany za swoje pochodzenie, oraz wiarę. Od 1599 roku zaczął studia na protestanckiej Akademii w Altdorfie koło Norymbergi. Po śmierci swojego wuja udał się do Włoch
, gdzie studiował matematykę i astronomie w Bolonii i Padwie. W 1609 r. ożenił się z bardzo bogatą wdową, szlachcianką morawską Lukrecją Nekesch von Landek.
Kariera Wojskowa.
W 1602 r. wstąpił na służbę margrabiego Karola von Burgau i prawdopodobnie w tym czasie przeszedł na katolicyzm. Następnie w 1604 zaciągnął się do wojsk Rudolfa II Habsburga, gdzie brał udział w walkach na Węgrzech.
Po śmierci żony (1614 rok) Albrecht odziedziczył jej majątek, który pozwolił mu wyekwipować własny oddział kawalerii (200 żołnierzy).
Wallenstein w 1617 roku razem ze swoim odziałem, brał udział, pod sztandarem Arcyksięcia Ferdynanda II (późniejszego Cesarza Czech i Świętego Cesarstwa Rzymskiego) w konfidencie Austrio-Węgierskiego.
Wojna trzydziestoletnia.
Po wybuchu wojny trzydziestoletniej (1618 rok) Wallenstein musiał uciekać do Wiednia, gdyż rebelianci zabrali jego dobra, lecz udało mu się zabrać ze sobą spory majątek. Wystawił regiment ciężkiej kawalerii (1000 żołnierzy) i walczył pod dowództwem Karola de Buquoya, gdzie wyróżnił się w
bitwie pod Zablati. 8 listopada 1620 roku Albrecht wziął udział w bitwie pod Białą górą (zdecydowane zwycięstwo katolików). W 1621 roku armia Wallensteina stacjonowała i pilnowała porządku w Pradze, gdzie sądzono liderów powstania czeskiego. Jeszcze w tym samym roku wysłano go
na Śląsk, by stłumić ostatnie wojska powstańcze. W styczniu 1622 za liczne zasługi Wallenstein został mianowany Komendantem Pragi (co dawało mu władzę nad całymi Czechami). Również w tym samym roku Cesarz Ferdynand II Habsburg nadał mu tytuł palatyna, a następnie
Hrabiego Frydlantu. W 1623 r. ożenił się ponownie, jego wybranką była Izabela Katarzyna, córka hrabiego Karola von Harracha z rodu Harrachów, cesarskiego ministra i członka Hofkriegsratu.
W 1626 roku Wallenstein utworzył własną armią, z którą ruszył na Duńczyków, którzy dołączyli do wojny. Albrecht w 1626 roku rozbił wojska hrabiego Mansfelda pod Dessau. Następnie w 1627 roku oczyścił Śląsk z jego niedobitków.
Odkupił wówczas od cesarza księstwo żagańskie. Następnie przyłączył się do Tillyego, który walczył z Christianem IV Duńskim, za co otrzymał księstwo Meklemburgii. Jego dziedziczni książęta zostali uprzednio wygnani za pomoc okazaną królowi Danii.
W roku 1628 nie udało mu się jednak opanować Strzałowa (ob. Stralsund), który uzyskał pomoc szwedzko-duńską. Uniemożliwiło, to wojskom cesarskim opanowanie wybrzeży Bałtyku i przekreśliło szanse na stawienie czoła potędze morskiej państw skandynawskich (Danii i Szwecji) oraz Holandii.
Dzięki geniuszowi Wallensteina udało się przynajmniej powstrzymać inwazję Danii w bitwie pod Wołogoszczą. Sytuacja skomplikowała się jeszcze bardziej, gdy po ogłoszeniu przez Ferdynanda II edyktu restytucyjnego do wojny przystąpiła Szwecja.
Pod wpływem doradców Cesarz odsunął Albrechta od armii w 1630 roku. Jednak dokonania Gustawa Adolfa, który odnosił same zwycięstwa nad armią Cesarską, zmusiły Ferdynanda o ponowne przydzielenie Wallensteina do wojska. Już w 1632 roku Magnat zoorganizował nową armię i
wypędził Saksończyków z czeskich terenów i ruszył na Króla Szwecji, którego obległ w Norymberdze i zmusił do odwrotu pod Alte Veste. W listopadzie wojska cesarskie przegrały bitwę pod Lützen, ale Gustaw Adolf w niej zginął. Wallenstein wycofał armię na leże zimowe do Czech.
Zdrada i Śmierć.
Uważając za Edykt wydany, przez Cesarza planował przejść na drugą stronę konfliktu, próbują wymusić na Ferdynandzie II podpisanie pokoju. Chęć przejścia na stronę Protestantów oraz zaawansowany syfilis (którego najprawdopodobniej nabawił się na Węgrzech w 1605 roku), niechętnie
atakował wojska nieprzyjaciela, jednak w październiku udało mu się odnieść sukces przeciw Szwecji i Saksonii w bitwie pod Steinau. W styczniu 1634 roku Cesarz podpisał dokument, który usuwał Albrechta ze stanowiska, a w lutym drugi, który zarzucił mu zdradę stanu.
Wallenstein lutego z kilkuset ludźmi udał się przez Pilzno do Chebu, mając nadzieję, że znajdzie tam Szwedów księcia Bernharda. Podróżował tam na leżąco z uwagi na zły stan zdrowia (ostatnie stadium kiły). Już po przybyciu na miejsce, został zabity przez kilku oficerów wiernych cesarzowi i prawdopodobnie działających z jego rozkazu.
Źródła
https://pl.wikipedia.org/wiki/Albrecht_von_Wallenstein
https://histmag.org/Albrecht-von-Wallenstein-1583-1634-9111
http://www.kulturnet.pl/tworcy/dawniej/albrecht-eusebiusz-waclaw-von-wallenstein/
Dzieciństwo i młodość.
Dzisiejszy bohater urodził się w rodzinie drobnej szlachty (niezamożnej). Gdy ten miał 11 lat zmarli jego rodzice, a przygarnął go wuj od strony matki, Heinrich Slavata (wuj Wilhelma Slavaty, jednego z wyrzuconych przez okno podczas drugiej defenestracji praskiej w 1618 roku).
Albrecht w wieku 14 lat został wysłany do szkoły w Złotoryi, gdzie był prześladowany za swoje pochodzenie, oraz wiarę. Od 1599 roku zaczął studia na protestanckiej Akademii w Altdorfie koło Norymbergi. Po śmierci swojego wuja udał się do Włoch
, gdzie studiował matematykę i astronomie w Bolonii i Padwie. W 1609 r. ożenił się z bardzo bogatą wdową, szlachcianką morawską Lukrecją Nekesch von Landek.
Kariera Wojskowa.
W 1602 r. wstąpił na służbę margrabiego Karola von Burgau i prawdopodobnie w tym czasie przeszedł na katolicyzm. Następnie w 1604 zaciągnął się do wojsk Rudolfa II Habsburga, gdzie brał udział w walkach na Węgrzech.
Po śmierci żony (1614 rok) Albrecht odziedziczył jej majątek, który pozwolił mu wyekwipować własny oddział kawalerii (200 żołnierzy).
Wallenstein w 1617 roku razem ze swoim odziałem, brał udział, pod sztandarem Arcyksięcia Ferdynanda II (późniejszego Cesarza Czech i Świętego Cesarstwa Rzymskiego) w konfidencie Austrio-Węgierskiego.
Wojna trzydziestoletnia.
Po wybuchu wojny trzydziestoletniej (1618 rok) Wallenstein musiał uciekać do Wiednia, gdyż rebelianci zabrali jego dobra, lecz udało mu się zabrać ze sobą spory majątek. Wystawił regiment ciężkiej kawalerii (1000 żołnierzy) i walczył pod dowództwem Karola de Buquoya, gdzie wyróżnił się w
bitwie pod Zablati. 8 listopada 1620 roku Albrecht wziął udział w bitwie pod Białą górą (zdecydowane zwycięstwo katolików). W 1621 roku armia Wallensteina stacjonowała i pilnowała porządku w Pradze, gdzie sądzono liderów powstania czeskiego. Jeszcze w tym samym roku wysłano go
na Śląsk, by stłumić ostatnie wojska powstańcze. W styczniu 1622 za liczne zasługi Wallenstein został mianowany Komendantem Pragi (co dawało mu władzę nad całymi Czechami). Również w tym samym roku Cesarz Ferdynand II Habsburg nadał mu tytuł palatyna, a następnie
Hrabiego Frydlantu. W 1623 r. ożenił się ponownie, jego wybranką była Izabela Katarzyna, córka hrabiego Karola von Harracha z rodu Harrachów, cesarskiego ministra i członka Hofkriegsratu.
W 1626 roku Wallenstein utworzył własną armią, z którą ruszył na Duńczyków, którzy dołączyli do wojny. Albrecht w 1626 roku rozbił wojska hrabiego Mansfelda pod Dessau. Następnie w 1627 roku oczyścił Śląsk z jego niedobitków.
Odkupił wówczas od cesarza księstwo żagańskie. Następnie przyłączył się do Tillyego, który walczył z Christianem IV Duńskim, za co otrzymał księstwo Meklemburgii. Jego dziedziczni książęta zostali uprzednio wygnani za pomoc okazaną królowi Danii.
W roku 1628 nie udało mu się jednak opanować Strzałowa (ob. Stralsund), który uzyskał pomoc szwedzko-duńską. Uniemożliwiło, to wojskom cesarskim opanowanie wybrzeży Bałtyku i przekreśliło szanse na stawienie czoła potędze morskiej państw skandynawskich (Danii i Szwecji) oraz Holandii.
Dzięki geniuszowi Wallensteina udało się przynajmniej powstrzymać inwazję Danii w bitwie pod Wołogoszczą. Sytuacja skomplikowała się jeszcze bardziej, gdy po ogłoszeniu przez Ferdynanda II edyktu restytucyjnego do wojny przystąpiła Szwecja.
Pod wpływem doradców Cesarz odsunął Albrechta od armii w 1630 roku. Jednak dokonania Gustawa Adolfa, który odnosił same zwycięstwa nad armią Cesarską, zmusiły Ferdynanda o ponowne przydzielenie Wallensteina do wojska. Już w 1632 roku Magnat zoorganizował nową armię i
wypędził Saksończyków z czeskich terenów i ruszył na Króla Szwecji, którego obległ w Norymberdze i zmusił do odwrotu pod Alte Veste. W listopadzie wojska cesarskie przegrały bitwę pod Lützen, ale Gustaw Adolf w niej zginął. Wallenstein wycofał armię na leże zimowe do Czech.
Zdrada i Śmierć.
Uważając za Edykt wydany, przez Cesarza planował przejść na drugą stronę konfliktu, próbują wymusić na Ferdynandzie II podpisanie pokoju. Chęć przejścia na stronę Protestantów oraz zaawansowany syfilis (którego najprawdopodobniej nabawił się na Węgrzech w 1605 roku), niechętnie
atakował wojska nieprzyjaciela, jednak w październiku udało mu się odnieść sukces przeciw Szwecji i Saksonii w bitwie pod Steinau. W styczniu 1634 roku Cesarz podpisał dokument, który usuwał Albrechta ze stanowiska, a w lutym drugi, który zarzucił mu zdradę stanu.
Wallenstein lutego z kilkuset ludźmi udał się przez Pilzno do Chebu, mając nadzieję, że znajdzie tam Szwedów księcia Bernharda. Podróżował tam na leżąco z uwagi na zły stan zdrowia (ostatnie stadium kiły). Już po przybyciu na miejsce, został zabity przez kilku oficerów wiernych cesarzowi i prawdopodobnie działających z jego rozkazu.
Źródła
https://pl.wikipedia.org/wiki/Albrecht_von_Wallenstein
https://histmag.org/Albrecht-von-Wallenstein-1583-1634-9111
http://www.kulturnet.pl/tworcy/dawniej/albrecht-eusebiusz-waclaw-von-wallenstein/
