3
Moralność jako fundament wolnego rynku
Choć Adam Smith jest często kojarzony z ideą wolnorynkowego kapitalizmu, jego poglądy znacznie odbiegały od doktryn leseferystycznych. W centrum jego myśli znajdowała się moralność jako warunek zdrowej gospodarki.

Smith uznawał, że to najbogatsi ponoszą największą odpowiedzialność społeczną. Powinni płacić nie tylko proporcjonalne, ale często wyższe podatki, a także zapewniać pracownikom wynagrodzenie wystarczające do godnego życia – nie tylko dla nich samych, ale także dla wychowania kolejnych pokoleń.

Bez odpowiedniego poziomu edukacji, pracownik – jak pisał Smith – pozostaje „dzikusem”, a jego marginalizacja szkodzi całemu społeczeństwu.

Państwo ma obowiązek chronić mniejszych przedsiębiorców przed zbyt wczesnym wystawieniem na konkurencję ze strony silniejszych graczy. Powinno też przeciwdziałać monopolom i spekulacji, które zaburzają naturalną dynamikę rynku.

Wreszcie – i być może najważniejsze – bezpieczeństwo kraju i wspólnoty nie musi się opłacać. Dla Smitha była to wartość nadrzędna wobec czysto ekonomicznych kalkulacji.
0.066628932952881