12
Zwiedzając Czechy - 01 Hrad Buchlov cz. 1
Moi drodzy, pytałam wczoraj o to w jakiej formie wrzucać opisy z tłumaczeń przewodnika po zamku, padło na wersję pełną. Nie macie pojęcia ile błędów z tłumaczenia trzeba było wpierw usunąć, aż miałam ochotę braciom Czechom wysłać korektę, ale co tam, każdy polak zwiedzając i tak zrozumie co artysta Google Translate miał na myśli. ;) Niemniej jednak nie krzyczcie "A dlaczego nie ma zdjęcia tego co w opisie?" Nie ma, bo przede wszystkim musicie zrozumieć jedną rzecz - w Czechach jeśli przewodnik nie krzyczy, że w tym jedynym pomieszczeniu zdjęć robić nie wolno, a całe wejście nie jest owalone naokoło zakazami foto to zdjęcia robić wolno. Przestawienie się na to zajęło mi chwilę i stąd z Buchlova mam relatywnie mało zdjęć. W Czechach powitała mnie aura deszczu. Jak się okazało - tak miało już zostać. Nie liczcie więc na błękitne niebo i radosne zdjęcia, nie... będzie ponuro jak w piosence Kaczmarskiego o Lutrze.
Zwiedzając Czechy - 01 Hrad Buchlov cz. 1
Wpierw udałam się na szybkie zwiedzanie do archeoskansenu "Modre" koło Uherskiego Mista, ale tam nic ciekawego, skansen jak skansen, niestety do części archeo wejście było o 16, jak do Buchlova, trzeba było wybierać i wybrałam zamek, bo zawartość części archeo opisała mi znajoma - nekropolia posiadała jedynie ok. 5% osób z próchnicą, bo nie jedli cukru prostego. Ponadto obok zwykłych pochówków są na uboczu trzy ciała przygniecione olbrzymimi kamulcami, by nie wstali, naj prawdopodobniej nagle zmarli. Jest też ciało gigantki - miała 3m wzrostu. Co ciekawe - ułożono ją embrionalnie. Może nie chciało im się kopać większego grobu, nie wiem... ;)
I docieramy na Buchlov. Niestety na zdjęciu powyżej drzewko zasłoniło, ale tak - leżał na samym szczycie skompany w tej mgle. Epicki!
Zwiedzając Czechy - 01 Hrad Buchlov cz. 1
Na zamek wchodzi się przez dwa dziedzińce i ląduje się tutaj - za kasą biletową, na drugim dziedzińcu koło wyszynku. Szyld zacny, ale w środku komuna, cerata i po prostu wiejski sklepik. To kolejna dziwna rzecz w Czechach - wszystko jest inne. U nas ten wyszynk miałby już pod sufitem lampę z koła od wozu i klimat rodem z dobrego RPG, ale nie tu. Czechy są straszliwie... puste. Populacja 3 razy mniejsza od naszej i na dodatek ludzie dużo bardziej introwertyczni. Drogi piękne, ale nikt po nich nie jeździ. Paru lokalsów dziennie około 15-tej wraca z pracy do domu. Brak przedmieść. Zabudowy miejskie zbite, często brak ogrodzeń. Tam miasteczko wielkości Żywca to już bardzo duże miasto, a Praga może dorównuje grodowi Kraka, może dlatego wiele rzeczy wygląda jakby ktoś po prostu przyniósł stare stoły z domu i otworzył szynk/restaurację w wolnym pomieszczeniu. Jest swojsko, ale i klimat się zatraca.
Aha - sosna z fotki na górze - no ewenement, ale to nie wspomniana niżej lipa. Kawałek lipy widać w górnym lewym rogu. Lało jak diabli i o lipie opowiadali nam dopiero w sali balowej stąd brak fotki.
Zwiedzając Czechy - 01 Hrad Buchlov cz. 1
Oddam teraz głos przewodnikowi, a swoje komentarze dodawać będę jedynie w [kwadratowych nawiasach].

HISTORIA ZAMKU
Buchlov jest jednym z najstarszych zamków w południowych Morawach. Został założony przez króla czeskiego Przemysła Ottokara I lub jego syna Wacława I w pierwszej połowie XIII wieku. Późnoromański zamek został zbudowany w pobliżu wschodniej granicy królestwa czeskiego na atakowanej przełęczy znajdującej się w paśmie górskim Chrziby (część Karpat Zachodnich). Miał bronić ziem przed najazdami wrogów (najczęściej ze stroną Węgier) i chronić liczne szlaki handlowe w okolicy (np. szlak bursztynowy). Buchlov pełnił również funkcję
ośrodka administracji leśnej, polowej i gospodarki wodnej regionu.
Zamek należał do króla czeskiego do początku XVI w. Często był zastawiany wierzycielom króla. Byli to członkowie bogatych morawskich rodzin arystokratycznych. W XV wieku jego zastawni posiadacze, panowie z Cimburka, dobudowali do zamku nowy późnogotycki pałac.
W 1511 roku morawski szlachcic, Arkleb Trnavský z Boskovic, otrzymał od króla czeskiego Władysława Jagiellończyka (królewicz polski, król węgierski i chorwacki od 1490) prawo do wykupu zamku z zastawu jako nagrody za pomoc w walce z Turkami. Arklebowi nie udało się jednak zdobyć tego dokumentu i nigdy nie osiedlit się na zamku. W 1520 roku właścicielem została rodzina Žerotín. Kolejnymi posiadaczami od roku 1542 byli panowie z Zástřízly, którzy przebudowali zamek w stylu renesansowym oraz zbudowali także drugi dziedziniec. Od 1644 roku zamek należał do rodziny Petřvaldów; ci przeprowadzili jedynie drobne przebudowy w stylu barokowym. W celu obrony przed Turkami dobudowali dziedziniec z bramą wieżową i bastionem.
Na przełomie XVII i XVIII wieku stan średniowiecznego zamku znacznie odbiegał od ówczesnych standardów życia. Dlatego Petřvaldowie zbudowali nowy barokowy zamek w Buchlovicach. Dawny zamek pozostaje niezamieszkany od 1751 roku.
Ostatnimi właścicielami był ród hrabiów Berchtold z Uherčic, który odziedziczył majątek w 1800 roku. Dwóch członków rodu, lekarze Leopold I i Bedřich Berchtold, pozostawili tu duże ilości cennych i niezwykłych kolekcji, które zgromadzili podczas podróży badawczych. W 1945 roku Buchlov został skonfiskowany przez państwo na mocy dekretów prezydenta Beneša. W latach 1956-57 przeprowadzono pierwszą gruntowną przebudowę. Dopiero w 1989 roku cały zamek został zrekonstruowany.

LIPA NIEWINNOŚCI
Zamek Buchlov od dawna posiadał jurysdykcję sądową, zwaną "sądem tropicieli", która pozwalała nawet na wykonywanie kary śmierci. Posiedzenia sądu, przy dobrej pogodzie, odbywały się prawdopodobnie na zewnątrz. Sędziowie zasiadali wokół kamiennego stołu, który można zobaczyć na tarasie renesansowym. Skazany siadał na kamiennym okrąglaku. Zgodnie z tradycją otrzymywał ostatni kielich wina i chleb z solą. Następnie był niesiony na miejsce egzekucji.
Z każdym zamkiem, dotyczy to również Buchlov, związanych jest wiele legend. Jedna z tych legend dotyczy rosnącej tam lipy. Legenda podaje, że w Buchlovie w 1581 r. Jan Vlček, osobisty pachołek pana Jindřicha Prakšickiego z Zástřizly, został skazany na śmierć za udział w kłusownictwie. Uroczyście i nieustannie przysięgał przed sądem, że jest niewinny. Błagał sędziów, aby pozwolili mu zasadzić małą lipę korzeniami do góry i wierzchołkiem w ziemi. Powiedział, że jeśli drzewo posadzone w ten sposób wyrośnie przed wiosną, jego niewinność zostanie udowodniona. Sędziowie spełnili jego życzenie. I wiosną na korzeniach małej lipy rzeczywiście pojawiły się zielone liście. I tak Viček został uwolniony. Dziwny kształt wierzchołka drzewa może potwierdzić prawdziwość tej legendy.
Bramę zbudowano za czasów Jana Zdáńskiego z Zástřízly w 1546 roku. Nad bramą można zobaczyć herb panów z Zástřizly (w herbie jest lilia). Blisko bramy znajdują się trzy otwory w suficie przejścia. Przez otwory wylewano na wrogów wrzącą wodę lub gorącą smołę.
Zwiedzając Czechy - 01 Hrad Buchlov cz. 1
SALA BALOWA
Sala taneczna została zbudowana w 1602 roku przez Jiři Prakšickégo z Zástřizi. Jiři kazał ją zbudować dla swojej narzeczonej Eliški Gedeonki z Olešnički z okazji ich ślubu. Z oryginalnego wyposażenia zachowały się dwie wczesnobarokowe ławy. Barokowe obrazy przedstawiają krewnych rodziny Vratislavs z Mitrovitz.
Zwiedzając Czechy - 01 Hrad Buchlov cz. 1
TRZECI DZIEDZINIEC
Wokół trzeciego dziedzińca koncentruje się najstarsza zabudowa zamku. Ta część powstała między latami 30. a 70. XIII wieku. Budową kierował królewski warsztat budowlany z Pragi. Prace wykonywali rzemieślnicy z cysterskiego warsztatu budowlanego w Velehradzie.
W tamtych czasach zamek był nowoczesną twierdzą: składał się z dwóch kwadratowych wież obronnych, pomiędzy którymi po stronie południowej stał parterowy pałac mieszkalny. Pomiędzy wschodnią wieżą a pałacem w latach 60. XIII wieku zbudowano wczesnogotycką kaplicę. Północna strona dziedzińca ogrodzona był wałem. Później, w XV wieku, panowie Cimburka zbudowali tu późnogotycki pałac.
Piwnice i pomieszczenia na parterze służyły celom gospodarczym - na przykład jako magazyny żywności. Na parterze znajdowała się również kuchnia, a także pomieszczenie do przygotowywania posiłków i piekarnia.
Zwiedzając Czechy - 01 Hrad Buchlov cz. 1
CZARNA KUCHNIA
Tak zwana czarna kuchnia została zbudowana w piwnicy. Pierwotnie na środku pomieszczenia znajdowało się duże, otwarte, okrągłe palenisko. Piec był wyposażony w okap kominowy, który odprowadzał dym do obecnie zamurowanego komina. Ten okap kominowy nie zawsze był w stanie zaabsorbować cały dym i sadzę, dlatego ściany i sufit kuchni były czarne - stąd wzięła się nazwa "czarna kuchnia".
Najstarszym elementem architektonicznym zamku jest kuchnia. Jest tu późnoromański kamienny łuk z łukowatym fryzem, który prawdopodobnie pochodzi z lat czterdziestych XIII wieku. Łuk był prawdopodobnie częścią pierwotnej bramy zamku. Został on osadzony w kuchni zamkowej wtórnie w XV-XVII wieku w trakcie prac rekonstrukcyjnych. Łuk jest dowodem na udział cysterskich rzemieślników budowlanych z Velehradu w budowie zamku. Wyposażenie kuchni pochodzi z XVII-XVIII wieku.
Zwiedzając Czechy - 01 Hrad Buchlov cz. 1
POMIESZCZENIE DO PRZYGOTOWYWANIA POSIŁKÓW
Pierwotnie w tym pomieszczeniu przygotowywano posiłki. Teraz można tu zobaczyć kolekcję różnych wyrobów metalowych z Buchlova i jego najbliższych okolic.
Na środku naprzeciw okien znajduje się mechanizm zegara z wieży. Mechanizn został uszkodzony w pożarze zamku w 1931 roku. Nowy z 1932 roku działał do 1969 roku, obecnie jest eksponowany we wnęce w narożniku. Obok starszego zegara stoi dzwon z kaplicy św. Barbary (rodzinna krypta pogrzebowa ostatnich i poprzednich właścicieli). Naprzeciw okien wystawiono kilka moździerzy. Były używane tylko da obrony na krótkim dystansie Pomiędzy wejściami do tego pomieszczenia wisi szyld cechu ślusarzy. Po jego lewej stronie znajduje się żeliwna płyta z reliefową dekoracją o tematyce biblijnej: ścięcie Jana Chrzciciela. Na środku płyty przedstawiono Salome, która przekazuje złożoną na tacy głowę Jana Chrzciciela swojemu ojcu, królowi Herodowi. Płyta jest pozostałością żeliwnego przedmiotu wykonanego na wysokim poziomie rzemieślniczym w XVI wieku, na ścianach pomieszczenia wystawiono przykłady zamków, kłódek, kołatek i innych wyrobów żelaznych.

PIEKARNIA
Dawna piekarnia pochodzi z 1726 roku. W ścianie widać otwory dwóch pieców do wypieku chleba. Piece piekarniane są zazwyczaj nisko sklepione, a ich długość jest prawie dwa razy większa od szerokości. Piekarz rozpalał piec suchym drewnem liściastym. Gdy piec był już wystarczająco rozgrzany, zamiatał resztki żużlu mokrą miotłą. Następnie chleb wkładano do pieca na płaskich drewnianych łopatach. Największą sztuką piekarza było prawidłowe rozpalenie pieca. Jeśli piec był niedostatecznie rozgrzany lub przegrzany, chleb nie upiekł się równomiernie. Piekarz mieszkał z rodziną w małym pokoju nad piecem.
Zwiedzając Czechy - 01 Hrad Buchlov cz. 1
STUDNIA
Studnia prawdopodobnie została już zbudowana w tym narożniku dziedzińca w XIII wieku. Jej pierwotną głębokość szacuje się na 60-80 metrów. Studnia została wydrążona w skale piaskowcowej przy użyciu prymitywnych narzędzi tamtych czasów: kilofów, łopat, dźwigni, młotów i wciągarki. Musiała to być bardzo ciężka i uciążliwa praca.
Z powodu kolonizacji terenu, lasy w otoczeniu zamku zostały wykarczowane w XIII-XIV wieku. W rezultacie poziom wód się obniżył, i w XVI wieku studnia wyschła. Sucha studnia była używana jako dół na odpady, dlatego dziś mierzy tylko 13 metrów. W przyszłości planowane jest przeprowadzenie badań archeologicznych studni. Takie badania mogłyby wyjaśnić najstarszą historię zamku.
Istnieje wiele legend opowiadających o nimfie wodnej mieszkającej w tej studni. Podobno wiele lat temu uratowała ona zamek przed atakiem wrogów. Odpędziła ich wodą z podziemnych źródeł. Ale ówczesny opiekun zamku przywłaszczył sobie wszystkie zasługi tego zwycięstwa i wyśmiał nimfę. Wtedy ona zwabiła go do studni, gdzie spotkała go śmierć. Inna legenda podaje, że kolejny zarządca zamku zakochał się w nimfie, następnie porzucił ją, i poślubił inną. Jego także nimfa zabiła. Mówi się, że nimfa pojawia się latem, w księżycowe noce i wzruszająco śpiewa.
Zwiedzając Czechy - 01 Hrad Buchlov cz. 1
ZBROJOWNIA
Broń w zbrojowni upamiętnia burzliwą historię Buchlova i jego okolic. Podejmowano kilka prób zdobycia zamku, ale nigdy nie udało się zdobyć całego zamku. W 1421 r. husyci morawscy próbowali zdobyć Buchlov. Nie udało im się, swe siły zbrojne skierowali przeciwko klasztorowi w Velehradzie i kościołowi z klasztorem św. Klimenta, obok Osvětimany. Zniszczyli oba budynki, spalili żywcem kilku mnichów z Velehradu, którym nie udało się uciec. Na ścianie frontowej znajdują się kopie broni husyckiej - cepy i piki (wszystkie kopie pochodzą z XIX wieku). Na środku wisi portret [nie pamiętam czy chodziło o ten konkretny obraz, ale szyk zdjęć względem przewodnika by na to wskazywał, ten obraz poniżej jest dokładnie między zdjęciem zbrojowni a biblioteki, ale ma oczy więc tak średnio] Jana Žižki z Trocnova - przywódcy czeskich husytów (portret pochodzi z XVIII wieku). Na dużych trybunach można zobaczyć rusznice/hakownice z XV-XVI wieku. Na podłodze znajdują się dwa siodła końskie oraz małe modele armat i moździerzy z XVIII wieku.
Rok 1468 był dla Buchlova fatalny. Armia Matyáša I Korvína próbowała zdobyć zamek. Jego silna artyleria zniszczyła dwie trzecie zamku. Po tym wydarzeniu zamek został odrestaurowany w latach 90. XV wieku i powiększony o nowe fortyfikacje.
W okresie wojny trzydziestoletniej zamek był oblegany przez wojska szwedzkie. Właściciel zamku, Hanuš Zikmund z Petřvaldu, zapłacił im wysoki okup, ponieważ chciał zapobiec zniszczeniu zamku. Szwedzi natomiast nasilili oblężenie gdyż spodziewali sie ogromnych łupów. Na prawej ścianie widać dwie tarcze szwedzkie. Pomiędzy tarczami znajduje się polska broń. Pod nimi oparte o ścianę strzelby myśliwskie z XIX wieku. Po prawej stronie drzwi znajdują się pistolety z XVII wieku.
Naprzeciwko drzwi znajduje się broń pruska; nad drzwiami broń austriacka. Obie były używane w wojnie prusko-austriackiej w bitwie pod Hradec Králové. W tej bitwie armia pruska zastosowała nową technikę ładowania broni od tyłu. Pozwalało to na ładowanie broni około 3 razy szybciej niż w przypadku broni ładowanej od przodu, którą stosowali Austriacy. Ta nowa technika i doskonałe morale w armii pruskiej przyczyniły się do zwycięstwa Prus.
Wokół okna można zobaczyć przedmioty przywiezione przez dr. Berchtolda z podróży, a koło okna wisi zbroja japońskiego samuraja wykonana ze skóry i drutu. Broń nad oknem pochodz Azji Podniowej / Środkowej. Po prawej stronie okna widać 3 sztylety pochodzące z Balkanów, pod nimi pistolety, po lewej szczypce kowalskie, po prawej pochodnia, a pod pistoletami helm szeregowca.
Zwiedzając Czechy - 01 Hrad Buchlov cz. 1
Zwiedzając Czechy - 01 Hrad Buchlov cz. 1
BIBLIOTEKA
Bibliotekę założył Jiři Zikmund Prakšický z Zastřizly, który w 1598 roku kupil biblioteke od swojego nauczyciela Theodora Bezy z Genewy. Niestety, większość książek o charakterze protestanckim została skonfiskowana przez jezuitów i przewieziona do Ołomuńca w okresie antyreformacyjnym (po bitwie pod Białą Górą - 1620). Później właściciele rozbudowali bibliotekę tak, że liczyła ona około 10 000 tomów, jak dzisiaj. Znajdziemy tu dzieła naukowe, książki podróżnicze, literaturę rozrywkową, książki artystyczne, a także książki o magi Większość z nich jest napisana po łacinie, niemiecku, francusku, włosku i węgiersku. Jest tylko kilka książek czeskich, które w większości pochodzą z XIX wieku.
Meble w bibliotece są barokowe, z XVIII wieku. Kosztowne mosiężne żyrandole w bibliotece zostały wykonane w Holandii.
Zwiedzając Czechy - 01 Hrad Buchlov cz. 1
Zwiedzając Czechy - 01 Hrad Buchlov cz. 1
WCZESNOGOTYCKA KAPLICA
Teraz znajdujemy się w kaplicy zamkowej z lat 60. XIII wieku. W 1468 roku kaplica została poważnie uszkodzona przez wojska Matyáša I Korvina. Po tym wydarzeniu kaplica straciła swoją pierwotną funkcję. Pomieszczenia w tej części zamku zostały przebudowane i pełniły funkcję obronną i mieszkalną. Usunięto oryginalne uszkodzone sklepienia kamienne, zastąpiono je płaskimi stropami z drewna. Na podłodze naprzeciw okien możemy zobaczyć zworniki łukowe z dawnego wczesnogotyckiego sklepienia.
Po obu stronach dużych okien pod tynkiem odsłonięte są krzyże konsekracyjne.
Po zewnętrznej stronie wejścia można zauważyć oryginalny wczesnogotycki portal zdobiony motywami roślinnymi.

POKÓJ Z „,DWOREM MYŚLIWSKIM"
Jesteśmy w pierwszym pomieszczeniu północno-wschodniego pałacu zbudowanego przez panów z Cimburka po 1494 roku. Na zworniku łuku sklepienia widać herb tej arystokratycznej rodziny (w herbie znajduje się kilka pasów blanków/umocnień).
W pomieszczeniu znajdują się pamiątki po sądzie, tzw. "sądzie myśliwskim". Po lewej stronie drzwi wisi kopia dokumentu otwierającego tzw. Czarne księgi. W tych Czarnych księgach rejestrowano wszystkie procesy toczące się na Buchlovie.
Po obu stronach znajdują się dwa miecze egzekucyjne z XVI i XVII wieku. Nad dokumentem wisi młot sędziowski wraz z kijem wójta/sołtysa (symbolem władzy ówczesnego burmistrza) wykonanym z pnia winorośli. Na ścianie naprzeciwko okna eksponowana jest zbroja druciana z XV wieku. Produkcja takiej zbroi była bardzo powolna i trudna, ponieważ każdy pierścień musiał być połączony z czterema innymi. Cena zbroi była bardzo wysoka, dlatego była ona w większości dziedziczona, a nie kupowana. Chroniła człowieka przed ranami ciętymi
mieczem.
Pod drucianą zbroją stoi skarbiec z XVII wieku. Obok kolejnych drzwi można zobaczyć dwa obrazy św. Jerzego (po lewej: obraz na szkle z XVI w, a po prawej obraz na pergaminie z XV w).

POKÓJ Z MADONNA BUCHLOVSKA
Z przodu pomieszczenia wystawiona jest kopia posągu Madonny Buchlovskiej. Oryginał z 2. ćwierci XIV wieku znajduje się w Muzeum Morawskim w Brnie.
Dzieła sztuki w tym pomieszczeniu pochodzą z XIV-XVI wieku. Po prawej stronie Madonny wisi obraz panelowy przedstawiający św. Cyryla i Metodego z 1580 roku. Obok drzwi, przez które weszliśmy, umieszczono obraz Świętej Rodziny z XIV wieku (dzieło włoskie). Obie małe figurki z XIV wieku przedstawiają św. Marię Magdalenę. Pomieszczenie wyposażono w ławę chórową i skrzynie na ubrania.
Zwiedzając Czechy - 01 Hrad Buchlov cz. 1
Zwiedzając Czechy - 01 Hrad Buchlov cz. 1
Zwiedzając Czechy - 01 Hrad Buchlov cz. 1
MAŁA SALA RYCERSKA
Ta sala służyła jako kaplica zamkowa, gdy poprzednia wczesnogotycka została zlikwidowana. Teraz można tu zobaczyć kilka dzieł sztuki o tematyce religijnej, większość pochodzi z XV wieku.
Po prawej stronie następnych drzwi można podziwiać skrzydło ołtarza panelowego z XV wieku z przedstawieniem Ostatniej Wieczerzy. Ten piękny obraz nigdy nie był restaurowany. Obok obrazu, w małej wnęce, można zobaczyć drewnianą figurę św. Barbary. Po prawej stronie wisi niedokończony zestaw obrazów Kalwarii, namalowanych przez nieznanego artystę. Rzeźba Matki Boskiej również pochodzi z XV wieku. Obok drzwi, przez które weszliśmy, znajduje się małe malowidło ołtarzowe z 1618 roku i ikona pochodzenia bułgarskiego.
W lewym rogu, obok drzwi, można zobaczyć grupę rzeźb z XVI wieku - św. Annę, Matkę Boską i Małego Jezusa (ten ostatni zmieniony w XVIII wieku). Po prawej stronie wisi obraz św. Wacława, a pod grupą rzeźbiarską znajduje się kopia kufra z XV wieku.
Zwiedzając Czechy - 01 Hrad Buchlov cz. 1
0.068002939224243