Strona 58

https://www.webbtelescope.org/contents/media/images/2022/052/01GF423GBQSK6ANC89NTFJW8VM

Dzidki, nie wiem, czy słyszeliście o dosyć niedawnym wynalazku, który został stosunkowo mało nagłośniony jako istotne, rodzime osiągnięcie. Mowa tutaj oczywiście o sztucznej kości FlexiOss będącej biomateriałem, który swoją budową zbliżony jest do naturalnej struktury kostnej człowieka. Służy ona do uzupełniania ubytków kostnych, dlatego też znajduje zastosowanie w ortopedii czy stomatologii.

Co ciekawe, FlexiOss umożliwia zastąpienie brakującego fragmentu ludzkiej kości po wypełnieniu ubytku biomateriałem. Po upływie czasu zaczyna się z nią integrować, kiedy tkanka kostna zaczyna się regenerować - w ten sposób staje się częścią kości. Ciekawym jest również fakt, że wypełnienie ubytku biomateriałem FlexiOss po pewnym czasie nie tylko powoduje, że łączy się ona z komórkami tkanki kostnej, ale także wytwarzają się naczynia krwionośne przechodzące przez sztuczną kość. Ma ona gąbczastą budowę, co ułatwia przepływ krwi, tworzenie się tkanki kostnej w wolnych przestrzeniach, dzięki czemu kość szybciej ulega regeneracji zrastając się z FlexiOssem, gdyż ma ona właściwości hemostatyczne, czyli powoduje wchłanianie się krwi i zapobiega powstawaniu skrzepów. Do tego plastyczność biomateriału przypomina modelinę, dlatego też można łatwo dopasować go do ubytku w kości.
Jest ona twardą, białą substancją, którą charakteryzuje wysoka elastyczność i wytrzymałość. Jej budowa jest zbliżona do naturalnej kości człowieka, zaś jednym z jej składników jest hydroksyapatyt - minerał, który w naturze występuje w tkance kostnej ludzi i zwierząt, a nawet w... koralowcach.

Dodatkowo jest nasycona antybiotykami, co zapobiega powstawaniu zakażeń w miejscu jej aplikacji. Dowiedziono, że nie uczula i przyspiesza gojenie się ran, a co tego jej aplikacja nie powoduje żadnych skutków ubocznych. Jej właściwości nie ulegają zmianie nawet podczas sterylizowania, moczenia czy suszenia, dzięki czemu szacuje się, że będzie materiałem przyszłości w dziedzinie medycyny.
Ze względu na swoje właściwości, FlexiOss ma szerokie zastosowanie: od prostych zabiegów, jak leczenie stanów zapalnych po ekstrakcji zęba i paradontozie, przez uzupełnienie ubytków po urazach i nowotworach kości, aż po zastąpienie fragmentu ludzkiej kości, co może nawet zapobiec zapadnięciu decyzji o amputacji kończyny!

A pod tym względem Polska bije europejskie rekordy w podejmowaniu tego typu decyzji, gdyż NFZ nadużywa takich decyzji. Dla porównania, amputacji kończyn w naszym kraju dokonuje się 4 razy częściej, niż w Danii, 8 razy częściej, niż w Hiszpanii czy niemalże 2 razy częściej, niż w Szwecji. Jak twierdzi wielu wybitnych badaczy, zwłaszcza amputacje kończyn dolnych są prawdziwą plagą w naszym kraju - zwłaszcza przy takich schorzeniach, jak stopa cukrzycowa, którą w innych krajach się leczy. U nas częściej zapada decyzja o amputacji, bo... takie wyjście jest znacznie tańsze dla NFZ. Prof. Oszkinis po latach badań ocenił, że liczbę wykonywanych amputacji w naszym kraju można zmniejszyć nawet o 75%. Dlaczego tego się nie robi? Bo leczenie wielu schorzeń jest długie i kosztowne, co może dodatkowo obciążyć budżet państwa. Inną ciekawostką jest to, że zabieg amputacji kończyny w naszym kraju może wykonać nawet początkujący chirurg, co nie ma miejsca w wielu innych krajach Europy, gdzie do jego przeprowadzenia wymagane jest doświadczenie pod okiem specjalisty i posiadanie odpowiednich kwalifikacji. Szacuje się, że średnio co godzinę dochodzi do amputacji kończyny w naszym kraju.

W 2020 roku powiodła się pierwsza operacja motocyklisty, któremu groziła amputacja nogi. Jako, że wszystkie metody, jakich się podjęto zawiodły, uzyskano zgodę na przeprowadzenie eksperymentalnego zabiegu na tak dużym ubytku kostnym i... po 3 operacjach zakończył się on sukcesem. Motocyklista wraca do zdrowia, sztuczna kość zrosła się z jego tkanką kostną.
Nie można również nie wspomnieć o biochemikach, którzy opracowali FlexiOss. Były to zespoły z Uniwersytetu Medycznego w Lublinie i Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, zaś całym projektem kierowały prof. Grażyna Ginalska oraz dr hab. n. farm. Anna Belcarz z Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, które opatentowały pierwszą sztuczną kość na świecie, która swoją budową przypomina prawdziwą.

Dopiero w 2020 roku sztuczna kość FlexiOss weszła na rynek po wykonaniu licznych badań i zabiegów eksperymentalnych, które zakończyły się powodzeniem. Co ciekawe, samo stworzenie końcowego materiału po latach badań zajęło aż 2 lata, ale efekty są bardzo zadowalające.

Dodatkowe źródła:

Sztuczna kość FlexiOss:

1) https://flexioss.pl/publikacje/
2) https://biotechnologia.pl/technologie/flexioss-sztuczna-kosc-z-lublina-rusza-na-podboj-swiata,19100
3) https://generacjasmart.pl/2019/03/04/polska-sztuczna-kosc-flexioss
4) https://www.praktyczna-ortopedia.pl/artykul/charakterystyka-i-zastosowanie-materialu-kosciozastepczego-flexioss-r-u-pacjentow-urazowo-ortopedycznych
5) https://www.pap.pl/mediaroom/896206%2Cekspansja-przelomowego-wynalazku-flexiossr.html
6) https://www.umlub.pl/uczelnia/informacje/aktualnosci/art,9548,biomaterial-kosciozastepczy-flexioss-uzyskal-znak-ce.html

Amputacje w Polsce:

7) https://ezdrowie.gov.pl/6413
8) https://www.vitalogy.pl/eksperci-co-godzine-ktos-w-polsce-traci-noge/
9) https://www.rynekzdrowia.pl/Polityka-zdrowotna/Panstwo-przegrywa-z-dlugiem-zdrowotnym-Rosnie-liczba-powiklan-i-amputacji-Jest-coraz-gorzej,227800,14.html
10) https://www.rynekzdrowia.pl/Serwis-Kardiologia/Prof-Buszman-mamy-dramatycznie-duzo-amputacji-konczyn-dolnych-potrzebne-leczenie-kompleksowe,192793,1014.html
11) https://etermed.pl/dlaczego-w-polsce-amputuje-sie-konczyny-zamiast-je-leczyc/
12) https://www.badania-medyczne.pl/dlaczego-skazuje-sie-polakow-amputacje/
13) https://journals.viamedica.pl/acta_angiologica/article/viewFile/37850/27900

Dzidki, czy po obejrzeniu „Robocopa” za dzieciaka marzyło się Wam, żeby zostać ulepszonym technologicznie gliniarzem? Albo żeby wprowadzać różne modyfikacje w ciemnościach Night City rodem z „Cyberpunka 2077”? Bądź też zawsze fascynował Cię Doktor Octavius ze „Spider-Mana”? A może pójść jeszcze o krok dalej, w zupełne ekstremum i odrodzić się w świecie „Warhammera 40,000” jako ulepszony biotechnologicznie i technologicznie Space Marine, żeby palić heretyków, zabijać mutanty, oczyścić nieczystych i w imię Imperatora nie dać nikomu przeżyć? A za wyjątkowe zasługi, nie będąc już fizycznie zdolnymi do normalnej walki, zostać wsadzeni do Dreadnoughta. Czy taka wizja w ogóle ma jakieś odzwierciedlenie w nauce? Otóż odpowiedź brzmi: tak. I ten ruch intelektualny nazywa się transhumanizmem – jest bliższy naszej codzienności, niż myślisz i wraz z postępem technologicznym staje się z dnia na dzień coraz bardziej realny rodząc jednak wiele pytań natury etycznej.

Transhumanizm jest ruchem intelektualnym i kulturowym, który zwraca szczególną uwagę nie tylko na możliwość, ale również potrzebę wykorzystania nauki i techniki w przezwyciężaniu ograniczeń ludzkiego ciała oraz poprawy kondycji fizycznej, jednak warto tu podkreślić, że sami transhumaniści zaznaczają, że nie jest to koniecznością i powinno się pozostawić wolny wybór w tej kwestii. Najczęściej wykorzystywanymi w tym celu dziedzinami są biotechnologia, nanotechnologia oraz neurotechnologia. Aktualnie głównymi założeniami transhumanizmu są: eliminacja starzenia się organizmu, rozszerzenie możliwości umysłowych i fizycznych (czyli cyborgizacja) oraz fizjologicznych. Ze względu na kontrowersyjność nurtu, która rodzi wiele pytań w zakresie etycznym i moralnym, równocześnie studiuje się korzyści, niebezpieczeństwa oraz aspekty etyczne wynikające z implantacji takiej technologii. Zwłaszcza, że transhumanizm już dawno przestał być zwykłą fikcją, a zaczął podejmować realne kroki przybliżające do stworzenia transczłowieka (ang. transhuman), który według transhumanistów jest jedynie etapem przejściowym do osiągnięcia formy postczłowieka.

Warto krótko wspomnieć, że za prekursora myśli transhumanistycznej uważa się rosyjskiego filozofa Nikołaja Fiodorowa (1829-1903), który był również przedstawicielem kosmizmu rosyjskiego. Był on zwolennikiem radykalnego przedłużania ludzkiego życia, osiągnięcia przez człowieka nieśmiertelności oraz idei wskrzeszania osób zmarłych. Jednak sam transhumanizm zdefiniował dopiero w 1957 roku biolog Sir Julian Sorell Huxley, który jako pierwszy użył tego terminu w znanej dzisiaj postaci i określił go jako „człowiek pozostający człowiekiem, ale wykraczający poza siebie przez zrealizowanie nowych możliwości odnoszących się do jego natury”. Jednak z biegiem lat definicja ta uległa przekształceniu wraz z dynamicznym rozwojem nauki i od lat 80. XX wieku uległa znacznemu przekształceniu ze względu na pojawienie się licznych możliwości w technologii i medycynie, zaś w 1990 roku filozof i futurolog Max More nadał mu nowe znaczenie: „Transhumanizm to klasa filozofii, które próbują kierować nas w stronę kondycji postludzkiej. Transhumanizm dzieli wiele elementów z humanizmem – przede wszystkim szacunek dla rozumu i nauki, nacisk na postęp i docenianie roli człowieczeństwa (czy transczłowieczeństwa) w doczesnym życiu, raczej niż w jakimś nadnaturalnym "życiu po śmierci". Transhumanizm różni się od humanizmu przez przyzwolenie i oczekiwanie na radykalne zmiany w naturze i możliwościach naszego życia, oferowanych przez różne nauki i technologie, jak neurologia i neurofarmakologia, przedłużenie życia, nanotechnologia, sztuczna ultrainteligencja, zamieszkanie przestrzeni kosmicznej, w zestawieniu z racjonalną filozofią i systemem wartości”.

Sam transhumanizm jest dosyć mocno powiązany z technologią i medycyną oraz zakłada, że stanie się transczłowiekiem wymaga wykorzystania obu tych dziedzin naukowych i jedna od drugiej nie może zostać odłączona, aby ten cel osiągnąć. Oprócz wspomnianej nanotechnologii, neurotechnologii i biotechnologii, transhumaniści popierają również wykorzystanie innych, jak chociażby technologia informacyjna, kognitywistyka, inżynieria genetyczna czy sztuczna inteligencja (AI). Z kolei na razie w samej teorii dopuszczają wykorzystanie w przyszłości technologii hipotetycznych, takich jak krionika (już powstały instytucje zajmujące się zamrażaniem ludzkiego mózgu tak, aby nie zostały uszkodzone komórki nerwowe nie tylko w procesie zamrażania, ale również rozmrażania, co ma zapewnić przeszczep mózgu do innego ciała w przyszłości) czy transfer umysłu (to pozostaje na razie w sferze czysto hipotetycznej).

Idea ducha w maszynie od lat pozostaje niedoścignionym marzeniem wielu ludzi, jednak współczesne technologie pokazują, że to, co jeszcze dziesiątki lat temu było jedynie ulotnym pragnieniem, z roku na rok staje się coraz bardziej realne. Powstają takie wynalazki, coraz bardziej precyzyjne bioniczne kończyny, sztuczne serca czy w końcu sterowanie myślami przy pomocy wszczepianych czipów robotycznymi ramionami. Powstaje również wiele nowych idei, jak na przykład sterowanie komputerami przy pomocy myśli czy możliwość wyhodowania nowych narządów wewnętrznych bez konieczności klonowania całych istot i ich zabijania w celu dokonania przeszczepu, co jest nie tylko budzącym wiele kontrowersji na tle moralnym, ale również czasochłonnym procesem. Jednak przeciwnicy transhumanizmu zwracają szczególną uwagę na fakt, że nowe technologie postępują znacznie szybciej, niż ludzie są w stanie za nimi nadążyć i przystosować się do życia z nimi, przez co zachodzące zmiany na tle społeczno-kulturowym mogą rodzić wiele niepożądanych skutków. Oczywiście sam nurt jest również krytykowany przez liczne religie, jako próba poprawienia człowieka, który został stworzony na podobieństwo Boga (lub bogów) czy też próba zastąpienia go. Niektórzy uczeni twierdzą, że to strach człowieka przed śmiercią lub utratą bliskich oraz przerażenie cierpieniem popycha go w dążeniu do stania się kimś więcej, niż został stworzony – transczłowiekiem. Zaś możliwości technologiczne sprawiają, że obietnica życia po śmierci dla coraz większej ilości ludzi staje się coraz mniej atrakcyjna – zwłaszcza, że to nauka daje coraz większe możliwości poprawiania ewolucji.

Jeśli zainteresował Was ten temat, podsyłam kilka dodatkowych źródeł, które szerzej poruszają zagadnienie:

1.https://transhumanizm.edu.pl/
2.https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/3927/1/idea27_K.Szymanski.pdf
3.http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:aA5r5YUjp58J:cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.ojs-doi-10_12887_28-2015-3-111-03/c/5388-5171.pdf&cd=5&hl=pl&ct=clnk&gl=pl
4.https://nickbostrom.com/papers/history.pdf
5.https://geopolityka.net/rosja-i-postczlowiek-rosyjski-transhumanizm-i-idea-niesmiertelnosci/
6.https://depot.ceon.pl/bitstream/handle/123456789/18310/3002-MGR-KU-WOK-91040803612.pdf?sequence=1&isAllowed=y
7.https://books.google.pl/books?id=qHVdEAAAQBAJ&pg=PA46&dq=transhumanizm&hl=pl&sa=X&ved=2ahUKEwjI8MuBwOH6AhWhtYsKHd08DkMQ6AF6BAgCEAI#v=onepage&q=transhumanizm&f=false
8.https://klubjagiellonski.pl/2018/03/24/transhumanizm-nowa-forma-wiary-gdzie-nie-ma-miejsca-na-ludzka-wolnosc-rozmowa/
9.https://mobiletrends.pl/co-to-jest-transhumanizm-czy-czlowiek-staje-sie-technologia/
10.https://www.sztucznainteligencja.org.pl/transhumanizm-czyli-kiedy-czlowiek-staje-sie-bogiem/
11.https://wszystkoconajwazniejsze.pl/sylwia-borska-transhumanizm-czyli-marzenia-o-czlowieku-idealnym/
12.http://web.archive.org/web/20130806172107/http://www.maxmore.com:80/transhum.htm

Film dokumentalny:

https://www.youtube.com/watch?v=QZx9hUUAtOs&t=3s