22
Jednym z mechanizmów, który mógł przyczynić się do powstania wierzeń religijnych, jest tzw. Hyperactive Agency Detection Device (HADD), czyli skłonność naszego mózgu do automatycznego doszukiwania się sprawcy różnych zdarzeń. Z punktu widzenia ewolucji taki mechanizm był korzystny: jeśli człowiek pierwotny usłyszał szelest w krzakach, bezpieczniej było założyć, że stoi za nim drapieżnik, niż uznać, że to tylko wiatr. Błąd polegający na ucieczce przed nieistniejącym zagrożeniem kosztował niewiele, natomiast przeoczenie prawdziwego drapieżnika mogło kosztować życie. W rezultacie ludzki mózg mógł zostać "zaprogramowany" na nadmierne wykrywanie sprawców.

Ten sam mechanizm można było jednak zastosować do zjawisk, których człowiek nie potrafił wyjaśnić. Burza, piorun, susza, choroba czy nagła śmierć nie były już tylko przypadkowymi wydarzeniami. Mózg naturalnie pytał: "kto to zrobił i dlaczego"? W połączeniu ze zdolnością przypisywania innym istotom intencji powstawała możliwość wyobrażenia sobie niewidzialnego sprawcy: ducha, przodka czy boga. Z czasem takie wyjaśnienia mogły być przekazywane kolejnym pokoleniom, rozbudowywane w opowieści i rytuały, aż powstawały całe systemy religijne.
Obrazek zwinięty kliknij aby rozwinąć ▼
43
Jutro święto Matki Boskiej. Z Bogiem...
Coraz częściej mam wrażenie, że nauczyliśmy się od Boga przede wszystkim wymagać, a zapomnieliśmy o tym, że wiara nie polega wyłącznie na proszeniu.

Ludzie obwiniają Boga za to, co dzieje się w ich życiu, nie zatrzymując się nawet na chwilę, by pomyśleć, że wiele z tych rzeczy jest konsekwencją ludzkich decyzji. Bóg dał człowiekowi wolną wolę — a wolność oznacza również możliwość popełniania błędów, podejmowania złych decyzji i ponoszenia ich konsekwencji.

Staliśmy się roszczeniowi nie tylko wobec życia, ale również wobec wiary. Chcemy, żeby Bóg dawał, pomagał, chronił, naprawiał i spełniał nasze oczekiwania. Jedni mówią: „Proś Boga o wielkie rzeczy”. Drudzy odpowiadają: „Ciesz się z tego, co masz i z małych rzeczy”. A człowiek zaczyna gubić się pomiędzy tymi skrajnościami.

Najgorsze jest jednak to, że można tak bardzo wykorzystywać wiarę do własnych oczekiwań, że w końcu pozostaje po niej tylko pustka. Zamiast relacji z Bogiem jest lista życzeń. Zamiast wdzięczności — pretensje. Zamiast odpowiedzialności za własne decyzje — szukanie winnego.

Może więc czasem zamiast pytać: „Dlaczego Bóg mi tego nie dał?”, warto zapytać siebie: „Co ja zrobiłem, żeby moje życie wyglądało inaczej?”.

Wiara nie powinna być umową, w której człowiek daje minimum, a oczekuje maksimum. Nie wszystko, co spotyka nas w życiu, jest karą, próbą czy decyzją Boga. Czasami jest po prostu konsekwencją naszych własnych wyborów albo wyborów innych ludzi.

Może prawdziwa wiara zaczyna się właśnie wtedy, kiedy przestajemy tylko wymagać i zaczynamy brać odpowiedzialność za siebie, swoje decyzje i swoje życie. I w tym wszystkim wiara ma być pomocą, między dobrym wyborem a złym.
Obrazek zwinięty kliknij aby rozwinąć ▼
9
Chleb, który dzięki zakwasowi rośnie, fermentuje i niejako "żyje" własnym życiem, od dawna mógł budzić skojarzenia z siłą życiową i przemianą. Nie jest więc zaskakujące, że w chrześcijaństwie chleb stał się symbolem życia, podtrzymywania istnienia i odrodzenia, kulminując w jego eucharystycznym znaczeniu jako Ciała Chrystusa.

Ten symboliczny kontrast znalazł również odbicie w późniejszym sporze między chrześcijaństwem zachodnim i wschodnim o rodzaj chleba używanego w Eucharystii. Kościół zachodni przyjął chleb przaśny, pozbawiony zakwasu, który z czasem przybrał postać cienkiego opłatka (czegoś bez życia), podczas gdy Kościoły wschodnie zachowały tradycję chleba kwaszonego, który rośnie i fermentuje, a więc zachowuje szczególnie wyraźne skojarzenie z życiem i przemianą.

Wino natomiast, choć również powstaje w procesie fermentacji, ma zupełnie inną symbolikę, jego czerwony kolor łatwo przywodzi na myśl krew, a więc ranę, ofiarę i śmierć. W chrześcijańskiej symbolice oba te produkty tworzą zatem niezwykle wymowną parę: chleb reprezentuje życie i jego podtrzymanie, podczas gdy wino przywołuje krew, ofiarę i śmierć, które w misterium Eucharystii zostają ze sobą nierozerwalnie połączone.
Obrazek zwinięty kliknij aby rozwinąć ▼
8
Riposta na słowa Jezusa wypowiedziane w Ewangelii Jana (8,7):

„Kto z was jest bez grzechu, niech pierwszy rzuci w nią kamieniem.”
Moja propozycja odpowiedzi: 
„Panie, gdyby tylko bezgrzeszni mieli prawo rzucać kamieniami, to Ty – jako jedyny – powinieneś rzucić pierwszy. Ale Ty nie rzucasz. Czyżby zatem Twoja bezgrzeszność nie polegała na niewinności, lecz na doskonałym opanowaniu wstrzymywania ręki? Bo jeśli tak, to naucz nas nie czystości, lecz powściągliwości – bo czystość jest darem, ale powściągliwość jest wyborem. A Ty, Panie, swoim wyborem mówisz nam coś przerażającego: że nawet doskonała sprawiedliwość może zrezygnować z egzekucji, jeśli uzna, że jest ona mniej ważna niż miłosierdzie. I to jest największa przewrotność Twojej nauki – bo odbierasz nam nie tylko kamienie, ale i złudzenie, że sprawiedliwość jest ważniejsza od człowieka. I właśnie dlatego wszyscy odchodzimy – nie dlatego, że jesteśmy bez grzechu, ale dlatego, że zrozumieliśmy, że kamień w ręku Boga też byłby tylko kamieniem.
Ja mówię: tak, jestem grzesznikiem. I właśnie dlatego rzucę tym kamieniem – bo gdybym czekał na dzień, w którym stanę się bezgrzeszny, umarłbym, zanim doczekałbym sprawiedliwości. Ty oferujesz nam czystość, ale ja wolę sprawiedliwość z bruzdami na twarzy niż sprawiedliwość nieskazitelną, która jest tylko wymówką dla bezczynności.”
Obrazek zwinięty kliknij aby rozwinąć ▼
0.072546005249023